Ta technika badawcza opiera się na rejestracji przetworzonego komputerowo obrazu zmian rezonansu magnetycznego jąder cząsteczek badanej materii.

Warunkiem wykonania badania jest konieczność umieszczenia pacjenta w silnym polu magnetycznym i poddanie go działaniu fdelektromagnetycznych.
Dlatego pacjent poddany badaniu nie może mieć żadnych przedmiotów metalowych (w tym np.rozrusznika serca, aparatury reanimacyjnej itp) .
Wartość tego badania, zwanego powszechnie jako badanie NMR (nuclearmagnetic resonance) lub MRI (magnetic resonance imaging) polega na jeszcze większej selektywności obrazowania zmian w badanym narządzie niż w badaniu TK.
Dlatego powszechnie mówi się o wyższości badania jądrowego rezonansu magnetycznego nad tomografią komputerową, cz niesłusznie skłania niektórych klinicystów do rezygnacji z badania tomograficznego.
Nie jest to postępowanie godne polecenia, gdyż obecnie TK stanowi badanie podstawowe, prostsze, tańsze, a dla celów diagnostyki psychiatrycznej zupełnie wystarczające.
Ponieważ technika NIMB jest bardziej skomplikowana niż TK, trudno opisać ją tu szczegółowo.
Te same badane struktury, np.istna szara i biała mózgu, mogą być odmiennie przedstawiane w zależności od zastosowanej techniki NMR.
Daje to wiele możliwości oceny nie tylko obecności zmian, ale nawet czasu powstania (np.inaczej są zbrazowane świeże, a inaczej starsze zmiany krwotoczne) .
Wynika stąd, że niektóre zmiany mózgowe, niewidoczne w TK, można rozpoznać na zdjęciach NMR.
Typowym przykładem takich zmian są obszary niedokrwiennew głębokich strukturach istoty białej mózgu, jakie spotyka się na zdjęciach NMRpacjentów z otępieniem naczyniopochodnym, u których badanie TK często nie wykazuje żadnych zmian, oprócz nieswoistych zaników mózgu.
Dzięki technice NMR można uwidocznić dynamiczne zmiany w obrębie mózgowia: np.u alkoholików w stadium zatrucia alkoholowego NMR ujawnia obszary zmienionej tkanki mózgowej, które zanikają w okresie utrzymywanej abstynencji.
Prawdopodobnie uwidaczniają się w ren sposób obszary zwiększonej zawartości wody (miejscowe obrzęki) , cofające się po odstawieniu alkoholu.
U chorych na schizofrenię stwierdzano liczne zmiany w badaniu mózgu techniką NMR: zmniejszenie objętości płatów czołowych, móżdżku, icieńczenieciała modzelowatego.
Zmiany te najczęściej lokalizowano w tzw.grzbietowa-bocznej korze przedczołowej.
Skłaniało to niektórych psychiatrów do wysuwania hipotezy, iż część tych chorych wykazuje wczesne zmiany strukturalne mózgu, związane z dominacją w obrazie klinicznym tzw.objawów negatywnych (np.apatii, tępego afektu, abulii) .
W chorobach afektywnych dopatrywano się u niektórych pacjentów zmian w obrazie NMR w płatach czołowych i skroniowych, które normalizowały się w trakcie skutecznej terapii litem.
Tu skrótowe przedstawienie możliwości badawczych NMR powinno uzmysłowić, jak ważna jest to technika diagnostyczna, ‘hociaż aparatura NMR jest droga, badanie to z pewnością będzie zyskiwało coraz szersze zastosowanie w diagnostyce psychiatrycznej.
Nla pewno ta technika jest pomocna w diagnozowaniu psychicznych zespołów egzogennych, nie należy jednak przypuszczać, iż dostarcza danych ułatwiających wyjaśnienie tła psychoz endogennych, przynajmniej na obecnym etapie rozwoju wiedzy psychiatrycznej.

 April 6, 2010 ·  
 Opublikowano w: Psychologia kliniczna

Z jednej strony może następować zmiana samego systemu (np.choroba psychiczna uwarunkowana biologicznie) ,

z drugiej zaś strony zmiana otoczenia człowieka (np.zmiana struktury rodziny, zmiana warunków społecznych, ekonomicznych, politycznych itd) .
Wiadomo bowiem, że systemy żywe nie tylko adaptują się do środowiska, ale same się zmieniają lub wpływają na zmianę otoczenia.
Jak trafnie zauważa Jakubik (l 989) , system korzysta z procesów przystosowawczych w trzech głównych celach: sterowania związkami między jego podsysremami, sterowania systemem jako całością i sterowania zależnością między systemem a nadsystemem.
Nowa propozycja intelektualna, zwana ogólną teorią systemów, przedstawiona przez 1, yon Bertalanffy’ego po raz pierwszy w latach trzydziestych, rozpowszechniła się wyraźnie dopiero po 195-4 r. (rok założenia Towarzystwa Badań Systemów Ogólnych) .
Wśród wielu entuzjastów nowych propozycji w sposobie dostrzegania i opisywania zjawisk, nie pomijając samego twórcy teorii, pojawił się z biegiem lat pewien sceptycyzm co do możliwości stosowania uogólnionego opisu matematyczno-logicznego (algorytmu działania systemu) , szczególnie w zakresie badania i tworzenia życia psychicznego człowieka.
Dotyczyć to może zarówno zjawisk tzw.normy życia psychicznego, jak i choroby.
Mimo tych trudności można przytoczyć wiele przykładów zastosowania, i to z dużym powodzeniem, podejścia systemowego w psychologii i psychiatrii.
Jednym z nich może być

 April 6, 2010 ·  
 Opublikowano w: Psychologia kliniczna

Niektórzy doszukując się związku pomiędzy zanikami mózgu a schizofrenią-stwierdzili,

że u tych pacjentów, u których rozpoznaje się w TK poszerzenie układu komorowego mózgu, jednocześnie obserwuje się gorsze wyniki terapeutyczne po leczeniu neuroleptykami.
Sugeruje się, że u tych pacjentów następuje wyraźna utrata neuronów serotoninergicznych i noradrenergicznych, podczas gdy u chorych na schizofrenię i osób bez zmian zamkowych utrata dotyczy głównie neuronów dopaminergicznych.
Faktem jest, że zmiany zamkowe mózgu obserwuje się częściej w przewlekłej schizofrenii niż w odpowiednio dobranych wiekowa grupach kontrolnych.
Pozostaje jedynie pytanie, na ile jest to spowodowane czynnikami dodatkowymi, nie związanymi z patogenezą schizofrenii, np.urazami głowy, niewłaściwym odżywianiem, niehigienicznym trybem życia.
Podnoszony bywa także fakt intensywnego leczenia pacjentów z przewlekłą schizofrenią, który może, ale nie musi, mieć wypłw na występowanie zmian zamkowych mózgu.
Ogromna jest rola badania TK w podejrzeniu procesów wypierających mózgu.
Jak wiadomo, procesy te mogą przejawiać się początkowo w sposób niecharakterystyczny, np.zespołem neurastenicznym i pojedynczymi objawami zwiększenia się ciśnienia śródczaszkowego.
W takich przypadkach ze wszech miar celowe jest zalecenie badania TK, które umożliwia wczesne rozpoznanie guza i odpowiednio wczesną interwencję terapeutyczną.
Cenne jest także badanie TK w stanach nagłej utraty przytomności, w zaburzeniach świadomości lub szybko rozwijających się zespołach katatonicznych jako ostrych reakcjach egzogennych.
Pojawienie się napadów utraty przytomności stanowi również wskazanie do tomografii komputerowej.
Trudno jest mówić o przeciwwskazaniach do badania metodą tomografii komputerowej.
Ponieważ badanie to wymaga utrzymywania leżącej pozycji ciała przez pewien czas, zrozumiałe, iż nie można go wykonać u pacjentów pobudzonych i nie współpracujących z lekarzem.
Pewnym rozwiązaniem jest możliwość uspokojenia pacjenta farmakologicznie.
Techniczne utrudnienie w ocenie obrazu TK stanowi obecność przedmiotów metalowych, np.klipsów po zabiegach operacyjnych mózgu.
Nie należy też zapominać, iż wprawdzie badanie TK jest metodą nieinwazyjną, ale posługujemy się tu promieniowaniem rentgenowskim, ‘a więc należy unikać zbytniej ekspozycji pacjenta na to promieniowanie.
W pewnych przypadkach stosuje się wzmocnienie kontrastowe w badaniu TKprzez dożylne podanie środków cieniujących.
Szczególnie jest tu zasadne w podejrzeniu zmian naczyniowych mózgu i nowotworów.
Uczulenie na środek cieniujący, zaburzenia krzepnięcia krwi czy ropne zmiany skórne będą także przeciwwskazaniem dla tego rodzaju badania.
Magnetyczny rezonas jądrowy (MRI) .

 April 6, 2010 ·  
 Opublikowano w: Psychologia kliniczna

Należy się zgodzić, iż tomografia komputerowa głowy (TK) stanowi obecnie

najważniejsze badanie neuroradiologicznezarówno w neurologii, jak i w psychiatrii.
Wprowadzona na początku lat siedemdziesiątych metoda szybko wyparła wszelkie badania kontrastowe (przede wszystkim PEG) , jako metoda nieinwazyjna i dokładniejsza.
Zaletą TK jest nie tylko dobre uwidacznianie struktur czaszki, przestrzeni płynnych, ale też tkanki mózgowej, co za pomocą dotychczasowych technik neuroradiologicznych było niemożliwe.
Zasada działania TK polega na rejestrowaniu metodą cyfrową wartości absorpcji promieni rentgenowskich przez badaną tkankę, przy czym uzyskuje się obrazy, przekroju”badanego narządu w różnych warstwach i płaszczyznach.
Wielką zaletą TK jest możliwość oceny gęstości tkanki mózgowej w jednostkach Hounsfielda i na tej podstawie ocena procesów toczących się w samej tkance nerwowej.
Zwiększenie gęstości tkanki mózgowej obserwujemy np.w procesach rozrostowych mózgu, zmniejszenie-w procesach niedokrwiennych tkanki mózgowej.
Obraz mózgu w TK pozwala na dokładne pomiary przestrzeni płynowych, wyliczanie odpowiednich wskaźników mózgu, czyli znaczną obiektywizację wyniku badania.
Wraz z rozpowszechnieniem badań TK pojawiły się relacje o istnieniu zmian zamkowych mózgu w różnych procesach chorobowych, w których dotychczas zaników mózgu nie podejrzewano.
Wydaje się, że fukt ten ma tyłku pozornie znaczenie kliniczne.
W okresie, gdy jedynym sposobem ujawniania nieprawidłowości w przestrzeniach płynowych mózgu było wykonanie odmy mózgowej, ze zrozumiałych względów badanie to wykonywano rzadko i w ściśle określonych przypadkach.
Ujawniało więc ono zmiany podstawowe (guzy, krwiaki) , a niejako dodatkowo-zmiany zamkowe W momencie powszechnego stosowania badania TK, nawet u pacjentów bez podejrzenia procesów wypierających czy bez wyraźnych objawów neurologicznych, stwierdzono u niektórych chorych jedynie poszerzenie przestrzeni płynowychmózgu.
Trzeba było czasu, by uzgodnić, że poszerzenie przestrzeni płynowych mózgu postępuje z wiekiem i dlatego trudno jest u wszystkich pacjentów rozpoznawać zaniki mózgu.
Wartość diagnostyczna zaników mózgu stwierdzanych radiologicznie ma znacznie mniejsze znaczenie, a nieswoistość tego rodzaju zmian jest faktem.
Nadal jednak wyraźnie poszerzenie przestrzeni płynowych mózgu świadczy o zanikach mózgu i jest zjawiskiem nieprawidłowym.
Osobnym zagadnieniem są zmiany stwierdzane w TK w psychozach endogennych.
Z pewnością nie ma charakterystycznych dla schizofrenii czy depresji endogennej zmian w TK, jednakże często w schizofrenii bywają opisywane poszerzenia komór bocznych, komory III lub rowków mózgowych.

 April 6, 2010 ·  
 Opublikowano w: Psychologia kliniczna

A n g i o gr a fi a (kontrastowanie tętnic mózgowych)

lub wenografia (uwidacznianie żył) również znacznie częściej dotyczy neurologii i neurochirurgii niż psychiatrii.
Lekarz psychiatra może się z tym badaniem zetknąć wówczas, gdy zostanie poproszony na konsultację na oddział neurologiczny w celu wyjaśnienia zaburzeń psychicznych u pacjentów po urazach czaszkowa-mózgowych (np.z krwiakiem podtwardówkowym) , w zespołach niedokrwienia mózgu, napadach utraty przytomności, bolach głowy naczymopochodnych itp.
Badania naczyniowe uwidaczniają przebieg i pozycję naczyń mózgowych, które ulegają zmianie w procesach wypierających mózgu, krwiakach i ropniach wewnątrzczaszkowych, zmianach zatorowych i zakrzepowych naczyń, naczyniakach itp.
Badania te wymagają od badającego znacznej sprawności manualnej, nie należy więc sądzić, że lekarz psychiatra będzie się tym badaniem posługiwał w swojej codziennej praktyce.
Badania izotopowe.
Scyntygrafia mózgu to badanie polegające na wykorzystaniu wychwytywania znacznika przez tkankę mózgową i następnie uzyskaniu obrazu rozmieszczenia tego znacznika w mózgu.
Znacznikiem takim bywa najczęściej izotop technetu-“”Te, a technika badawcza jest podobna do powszechnie znanych badań izotopowych gruczołu tarczowego.
Scyntygrafia mózgu jest badaniem mało dokładnym, gdyż dostarcza danych dotyczących całego obszaru mózgowia.
Jest więc badaniem o małej selektywności stwierdzanych zmian, ponieważ dzięki niej można stwierdzić anomalie co najwyżej w obrębie poszczególnych płatów mózgu.
Jest to jednak technika mało obciążająca pacjenta, można ją więc stosować w przypadkach podejrzewania*dysfunkcji pewnych większych obszarów mózgu.
Można przypuszczać, że brak.
wychwytywania znacznika w pewnym obszarze mózgu sugeruje, iż tkanka jest tam, zmieniona (guz, ropień, krwiak) , podczas gdy jego nadmierne gromadzenerównież budzi niepokój-podejrzenie zmian naczyniowych bądź nowotworowych.
Wskazaniem do scyntygrafii mózgu będzie więc podejrzewanie procesów wypierających wewnątrz czaszki oraz zmian naczyniowych.
W przypadku zaburzeń psychicznych bez wyraźnego th organicznego wartość diagnostyczna tego badania jest znikoma.
Oprócz izotopu technetu stosuje się także izotop ksenonu-“Xe, który możni podawać drogą wziewną, co oczywiście eliminuje inwazyjność techniki badawczej.
Niemniej jednak, wszelkie uwagi dotyczące scyntygrafii przy użyciu izotopu technetu stosuje się także do badań z izotopem ksenonu.
Stosując tę technikę, stwierdzano u niekturych pacjentów ze schizofrenią zwiększone gromadzenie się znacznika w lewej półkuli mózgu, które dodatkowo było tym wyraźniejsze, im bardziej były nasilone kliniczne objawy psychozy.
Posłużyło to do poparcia tezy u dysfunkcji między półkulami mózgu w schizofrenii.
Swego rodzaju wariantem techniki izotopowej jest tomografia komputerowa pojedynczego fotonu (single photon computed romographySPICT) .
Badanie to można także zaliczyć do technik komputerowych.
Stosuje się tu zjawisko emitowania fotonów przez izotop, jednak emisja ta nie jest rejestrowana w komorze scyntygraficznej, jak w klasycznej scyntygrafii, ale przez zespół czujników, a obraz jest przetwarzany przez urządzenie cyfrowe.
W rezultacie uzyskujemy obraz mózgu z zaznaczonymi obszarami emisji fotonowej, dokładniejszy niż w scyntygrafii.
Koszt aparatury i mała zdolność rozdzielcza obrazu ograniczają stosowanie tej techniki w praktyce.
Tomografia komputerowa.

 April 5, 2010 ·  
 Opublikowano w: Psychologia kliniczna

Niestety, niepowodzenia w walce z uzależnieniami są również konsekwencją podejścia redukcjonistycznego.

Przejawami redukcjonistycznego widzenia problematyki uzależnień jest bowiem stosowanie różnorodnych, chociaż zupełnie nieskutecznych działań prohibicyjnych: ograniczanie czasu sprzedaży alkoholu, zmniejszanie liczby punktów sprzedaży napojów wyskokowych, zastępowanie wysokoprocentowych alkoholi napojami o małej zawamości alkoholu, nawoływanie o, kulturalne picie”, zakaz uprawy maku i innych roślin będących źródłem substancji psychoaktywnych itd.
Wyrazem podejścia redukcjonistycznego jest też ciągłe, choć mało skuteczne, apelowanie w środkach masowego przekazu o ostrożne prowadzenie pojazdów mechanicznych, oczywiście na trzeźwo.
Apele te przypominają stary dowcip mówiący o matce pilota w czasie li wojny światowej, która w błagalnych listach do syna pisała “..lataj, synku, nisko i powoli”Tutaj dochodzę do punktu zasygnalizowanego na początku, mianowicie, jakie są środki zaradcze i drogi odejścia od redukcjonizmu?
Odpowiedź na to pytanie może mieć kluczowe znaczenie dla rozwoju różnych dziedzin nauki, w tym dla psychiatrii.
Zacznę od stwierdzenia, wręcz już dzisiaj truizmu, że współczesna psychiatria nie przestając być nauką medyczną, odrzuca zarówno skrajny model biomedycznyzaburzeń psychicznych, jak i skrajny model psychospołeczny, dając pierwszeństwo względnie nowemu paradygmatowi, który nazywamy holistycznym albo systemowym.
Żeby to bliżej wyjaśnić, musiałbym ten rozdział znacznie rozszerzyć.
Postaram się więc w sposób syntetyczny nakreślić genezę i podstawy teoretyczne nowego kierunku w psychiatrii, zwanego psychiatrią systemową.
Kierunek ten zapewnia właściwe miejsce psychiatrii wśród innych dyscyplin nauki, czyniąc z niej specjalność wielce atrakcyjną intelektualnie dla młodych adeptów medycyny.
Wymaga on jednak przestawienia się na zupełnie nowe myślenie, jest więc spójny z tymi przeobrażeniami świata i rzeczywistości, jakich jesteśmy dzisiaj wszyscy świadkami.
To one sprawiają, że rozwiązania nierealne stają się możliwymi.
Można się w pełni zgodzić z A.
Jakubikiem (l 989) , że gwałtowne rozpowszechnianie się idei badań systemowych, ujęcia systemowego i ogólnej teorii systemów jest jedną z charakterystycznych cech nauki i techniki drugiej połowy naszego stulecia.
Ukształtowanie się nowego paradygmatu nauki współczesnej wynika bowiem z szybkiego rozwoju cybernetyki, teorii informacji, logiki matematycznej i teorii systemów.
Ujęcie albo podejście systemowe ułatwia międzydyscyplinarnąintegrację wiedzy o człowieku.
Zdefiniowanie pojęcia, system”wcale nie jest łatwe.
System stanowi zbiór elementów i zachodzących między nimi wzajemnych relacji i sprzężeń, tworzących zdolną do funkcjonowania całość.
Relacje i powiązania między poszczególnymi elementami (podsystemami) są tego rodzaju, że powstaje z nich względnie niezależna całość, której właściwości nie dadzą się sprowadzić do sumy cech tych elementów.
W cybernetyce (czyli nauce o sterowaniu) za system uważa się organizmy żywe, ich narządy i układy, złożone urządzenia techniczne, organizacje socjologiczne, ekonomiczne, wojskowe (np.system obrony przeciwrakietowej “Pamot”) itp.
Podsystemy, stanowiące jego elementy składowe, mogą funkcjonować samodzielnie w ramach systemu szerszego, tj.nadsystemu.
Przykładem może być człowiek, traktowany jako system wchodzący w skład grupy społecznej będącej nadsystemem.
W tym ujęciu konieczne jest też uwzględnienie otoczenia systemu, z którym on, w naszym przypadku człowiek, pozostaje w stosunku wzajemnej zależności.
Te relacje z otoczeniem są przeważnie dwukierunkowe.

 April 5, 2010 ·  
 Opublikowano w: Psychologia kliniczna

Badanie kontrastowe układu pływowego mózgu.

Skoro zdjęcie przeglądowe czaszki niewiele wzbogaca naszą wiedzę o zmianach strukturalnych w obrębie mózgu, z tej prostej przyczyny, iż tkanka nerwowa nie jest na takim zdjęciu uwidoczniona, należy dążyć do zacieniowania przestrzeni płynowych mózgu, aby uwidocznić ewentualne przemieszczenie struktur mózgowych, zmianę proporcji przestrzeni płynowych lub utrudnienie krążenia płynu mózgowa-rdzeniowego.
Jako środka cieniującego można użyć powietrza bądź środków zatrzymujących promienie rentgenowskie, czyli cieniujących pozytywnie.
Kontrastowanie powietrzem układu komorowego mózgu nazywamy pneumoencefa (agrafią (PEG, odma mózgowa) .
Powietrze można podać drogą nakłucia lędźwiowego lub podpotylicznego.
Zacieniowaniu ulegają przestrzenie płynowe wewnętrzne mózgu (komory boczne, komora Ul i IV) oraz przestrzenie zewnętrzne podpajęcze, wraz ze zbiornikami płynu mćzgowo-rdzeniowego.
Badanie to należy jednak uznać za inwazyjne, wiąże się ono ze znacznymi dolegliwościami (bóle głowy, nudności, wymioty) , które utrzymują się przez jakiś czas pc badaniu.
Było ono bardzo rozpowszechnione w latach sześćdziesiątych, kiedy to poszukiwano dowodów na organiczne tłu wielu zaburzeń psychicznych.
Obecnie badania pneumoencefalograficzne mają marginalne znaczenie, gdyż zastąpiono je tomografią komputerową mózgu, która jest badaniem nieinwazyjnym, a dostarcza natomiast wielu danych dotyczących stanu tkanki mózgowej, na czym mJn, polega jej przewaga nad pneumoencefalcgrafią.
W en try k u I o g r a fi a, czyli podawanie środka cieniującego pozytywnego do układu komorowego mózgu, ma zastosowanie głównie w neurochirurgii jako zabieg inwazyjny i wymagający interwencji zespołu chirurgicznego.
Z punktu widzenia diagnostyki klinicznej nie jest to badanie, które lekarz psychiatra zaleca często: pozostaje ono w gestii neurochirurgów.
Badanie kontrastowe układu naczyniowego mózgu.

 April 5, 2010 ·  
 Opublikowano w: Psychologia kliniczna

Badania neuroradiologiczne.

Ta grupa badań diagnostycznych znajduje szerokie zastosowanie w praktyce psychiatrycznej.
Badania re są szczególnie przydatne w diagnostyce zaburzeń psychicznych uwarunkowanych organicznie, chociaż i w badaniach dotyczących genezy psychoz posługiwano się wynikami badań radiologicznych dla podparcia koncepcji organicznego podłoża psychoz czynnościowych.
Obecnie wydaje się, że wartość diagnostyczna badań neuroradiologicznych w schizofrenii lub psychozach afektywnych jest wątpliwa, a stwierdzanych zmian nie należy wiązać z ewentualnym czynnikiem etiologicznym tych psychoz, a raczej z innymi czynnikami (np.wadami wrodzonymi, następstwami urazów itp) .
Zdjęcie przeglądowe czaszki.
Badanie to nie może być pomijane we wszystkich przypadkach podejrzewania organicznego tła zaburzeń psychicznych.
Oczywiście należy przestrzec przed nadużywaniem badań rentgenowskich u pacjemuwz typowymi czynnościowymi zaburzeniami, u których zlecanie wielu różnych badań diagnostycznych może przyczynić się do utwierdzenia przekonania o ciężkim charakterze choroby, czyli odnieść niekorzystny skutek w sensie jatrogennego oddziaływania na chorego.
Rutynowe zlecanie badania przeglądowego czaszki, jeśli nie jest uzasadnione względami klinicznymi, należy uznać za niecelowe.
Wskazania do wykonania przeglądowego zdjęcia czaszki stanowią te stany, w których podejrzewamy, iż zmiany strukturalne w obrębie układu kostnego czaszki mogą mieć związek ze zgłaszanymi przez pacjenta skargami lub stwierdzanymi przez nas objawami chorobowymi.
Wobec tego należy zalecać to badanie w zaburzeniach pourazowych związanych z utratą przytomności oraz w zaburzeniach świadomości towarzyszących zaburzeniom neurologicznym.
Uporczywe bóle głowy, zuburzenia widzenia i równowagi należy także uznać za wskazania do tego badania.
Na zdjęciu przeglądowym czaszki poszukujemy zmian kostnych o charakterze zgrubienia (np.przerost blaszki wewnętrznej kości czołowej) lub ścieńczenia (np.spowodowanego odwapnieniem lub zwiększeniem się ciśnienia śródczaszkowego, przerwania ciągłości kości (po urazach) , zmiany kształtu, wad budowy czaszki itp.
Zwracamy uwagę na stan zatok obocznych nosa oraz dokładnie oceniamy siodło tureckie.
Można przyjąć, że uzyskane w tym badaniu dane diagnostyczne dotyczą głównie wyjaśnienia tła niektórych psychoorganicznych zaburzeń psychicznych, czego typowym przykładem jest zespół Morgagniegc, Stewarta i Morela, kiedy to rozpoznanie przerostu kości czołowych utwierdza nas w rozpoznaniu zespołu czołowego

 April 5, 2010 ·  
 Opublikowano w: Psychologia kliniczna

Metody swoiste: testy psychologiczne i inwentarze osobowości.

Zależnie od tego co badają, wyróżnia się testy inteligencji, uzdolnień i różnych sprawności oraz testy zsobowości.
Wśród tych ostatnich można jeszcze wyodrębnić metody projekcyjne i kwestionariusze.
Szczególne miejsce zajmują testy psychometryczne, które muszą spełniać wysokie wymagania związane z pomiarem w psychologii i muszą być standaryzowane.
Dla testów psychometrycznych opracowuje się specjalne podręczniki ze szczegółowymi instrukcjami stosowania tych metod, zasadami opracowania wyników i przepisami postępowania w toku interpretacji wyników, a także normami dla poszczególnych kategorii wiekowych, płci i typów zaburzeń.
Test psychometryczny musi być także trafny, rzetelny i dokładny.
Normalizacja testu umożliwia natomiast określenie, jakie miejsce zajmuje wynik badanej osoby w rozkładzie wyników w próbie normalizacyjnej: w ten sposób określa się m in.poziom inteligencji, lęku, ekstrawersji itp.
Testy i kwestionariusze psychometryczne umożliwiają także przedstawienie wyników w postaci psychogramu i profilu, odtwarzając strukturę badanych cech.
Konstrukcja tych metod jest bardzo pracochłonna, podobnie jak adaptacja metod powstałych w innym kręgu kulturowym.
Ich stosowanie w badaniach diagnostycznych wymaga specjalistycznego przygotowania i ścisłego przestrzegania instrukcji, zasad obliczania wyników i interpretacji.
Testy projekcyjne, także chętnie stosowane przez psychologów, nie spełniają warunków metod psychometrycznych, są one tylko częściowo standaryzowane, a wynika to z założenia, które leży u podłoża tych metod.
Są to metody badania osobowości, w których wykorzystuje się projekcję, tzn., że gdy człowiekowi przedstawi się wieloznaczny materiał, np.plamy atramentowe (Test Rorschacha) , nie dokończone zdania (Test Nie Dokończonych Zdań) i wieloznaczne sytuacje (Test Apercepcji Tematycznej) , to osoba badana w toku wykonywania zadań będzie, rzutowała”na ten materiał indywidualne cechy-sposób ujmowania rzeczywistości, poglądy, potrzeby, mechanizmy kontroli itp.
Eksperyment kliniczny (parapsychologiczny) jest natomiast metodą całkowicie nie standaryzowaną.
Projektuje się gu do rozwiązania konkretnego problemu, opierając się na ogólnej wiedzy o prawidłowościach przebiegu procesów psychicznych, formach zaburzeń i znajomości metod eksperymentalnych w psy-*chokgii.
W tradycji polskiej metody te służą najczęściej do opisu przebiegu takich (procesów, jak pamięć, uczenie się, zapominanie i różne procesy myślenia.
Do (badania prostych sprawności psychomotorycznych wykorzystuje się także spec-jalistyczną aparaturę.

 April 4, 2010 ·  
 Opublikowano w: Psychologia kliniczna

Chodzi o kierunek społeczny, oczywiście w skrajnej postaci.

Redukcjonizm w formułowaniu podstaw naukowych tego kierunku polega na tym, że odrzuca on w zasadzie bio-i psychogenezę zaburzeń psychicznych, preferując w ich miejsce socjogenezę.
Pole badań tego podejścia w psychiatrii jest więc wspólne z socjologią.
Wyznawcy społecznego kierunku w psychiatrii stoją na stanowisku, że przyczyn zaburzeń psychicznych (zarówno psychotycznych, jak i nerwicowych) należy szukać w nieprawidłowych relacjach człowieka z jego środowiskiem rodzinnym, szkolnym, zawodowym itd.
W psychiatrii społecznej, o której obszernie będzie jeszcze mowa w dalszych rozdziałach, nie chodzi oczywiście wyłącznie o określanie społecznych determinantów zaburzeń psychicznych, ale w równym stopniu o szukanie nowych, optymalnych rozwiązań organizacyjnych lecznictwa psychiatrycznego, o wypracowywanie metod oddziaływania leczniczego (socjoterapia) i charakteryzowanie, z wykorzystaniem metod socjologicznych, stosunku społeczeństwa do problemów psychiatrii.
Stosunek ten, jak wykazały liczne badania, również w Polsce jest mało przychylny.
Konstatacja owa, składająca się na treść poruszanego przeze mnie paradoksu polegającego na rozbieżności między obiektywnym postępem w wielu dziedzinach psychiatrii a jej widzeniem przez szerokie kręgi społeczne, może w samych psychiatrach wzbudzać ujemne odczucia i rodzić kompleks winy.
Nie oni, może lepiej-nie tylko oni są temu winni, że psychiatria nie zawsze ma dobrą opinię.
Szczególnie złą sławą, cieszą się”niektóre instytucje psychiatryczne, zwłaszcza duże, archaiczne szpitale psychiatryczne, będące organizacyjnymi reliktami XIX stulecia.
Podejmowane w ramach psychiatrii społecznej badania nad wpływem warunków panujących w niektórych szpitalach psychiatrycznych na stan psychiczny leczonych tam pacjentów doprowadziły do smutnych wniosków, niekiedy wprost radykalnych, z których narodził się amynozologiczny ruch społeczny zwany antypsychiatią.
Dzisiaj należy on raczej do przeszłości i choć mamy do niego stosunek krytyczny, odegrał w jakimś sensie pożyteczną-wręcz “wstrząsową rolę”uświadamiając społeczeństwom dramatyczne położenie chorych psychicznie.
Warto zresztą nadmienić, iż zwolennicy tego ruchu atakowali nie tylko oficjalną psychiatrię, zarówno biologiczną, jak i humanistyczną, lecz pozostawali w opozycji do istniejących systemów społeczno-politycznych, włączając się w nurt różnych działań kontestacyjnych, jakich widownią stało się wiele krajów rozwiniętych.
Na tym przykładzie widać, iż psychiatria wychodzi często ze swoich ram specjalności medycznej i znajduje miejsce wśród różnorodnych zjawisk i tendencji społeczno-politycznych.
Pomijam w tym miejscu sprawę tzw.polityzacji psychiatrii, tj.wykorzystywania psychiatrii do celów politycznych, chociaż i ten bolesny problem, nie przynoszący niektórym psychiatrom zaszczytu, będzie musiał znaleźć swój obiektywny osąd i zapis historyczny.
Szczególne, interdyscyplinarne miejsce zawdzięcza psychiatria uzależnieniom (alkoholizmowi i narkomanii) .
Zjawiska te dawno przekroczyły ramy problematyki medycznej i zyskały rangę klęski społecznej, a ostatnio nawet w niektórych państwach ekonomicznej.
Do walki z narkomanią i z mafiami producentów oraz dystrybutorów narkotyków musiały się włączyć rządy państw, organizacje ponadnarodowe, Interpol itd. (przykładem może być walka z mafią narkotyczną w Kolumbii) .

 April 4, 2010 ·  
 Opublikowano w: Psychologia kliniczna


Page 40 of 87« First...102030...3839404142...506070...Last »