Psychoterapia grupowa.

Psychologiczne oddziaływania stosowano od niepamiętnych czasów albo indywidualnie, albo grupowo.
Odkąd w medycynie zaczęto systematycznie stosować psychoterapię, wykorzystywano do tego celu także grupy pacjentów (Wetterstrand, Bechterew, Pratt) .
Grupy, składające się z 7-13 uczestników (optymalna liczba wynosi od 9 do I I członków) , mogą się spotykać I-2 razy w tygodniu (grupy ambulatoryjne) lub codziennie (grupy stacjonarne) .
Grupy mają charakter otwarty-okres udziału nie jest ściśle określony i gdy jedna osoba opuszcza grupę, wtedy inna wchodzi na jej miejsce, lub zamknięty-wszyscy uczestnicy grupy rozpoczynają i kończą zajęcia jednocześnie, a czas pracy jest dokładnie określony.
Skład grupy może być heterogeniczny, czyli uczestnicy różnią się pod względem różnych kryteriów (np.wieku, płci, wykształcenia, zawodu itd) lub homogeniczny.
Wprawdzie względy merytoryczne decydują o celowości rozwoju grup terapeutycznych, jednak również argumenty ekonomiczne sprzyjają ich organizacji i wykorzystaniu w lecznictwie.
Przyjmuje się, że w grupie zwiększa się poziom motywacji jednostki do wykonania zadań i angażowania się w określoną aktywność, że sądy i oceny grupy przewyższają oceny jednostki, że grupa dostarcza więcej rozwiązań problemu niż jednostka, że grupa uczy się szybciej niż jednostka, wytwarza więcej pomysłów innowacyjnych i podejmuje decyzje o większym stopniu ryzyka.
Rezultaty lecznicze grup terapeutycznych wiążą się z działaniem czynników wsparcia i podtrzymania, zaspokojeniem oczekiwań i potrzeb uczestników oraz z udziałem w procesie uczenia się (otrzymywanie i dawanie informacji, porównywanie, wymiana zwrotnych informacji, analiza przyczynowo-skutkowych związków, uzgodnienie i korekta sądów oraz poglądów, udział w rozwiązywaniu problemowi.
Dzięki grupie uzyskuje się poczucie przynależności, wspólnoty i solidarności, grupa kontroluje uczestnika i wywiera wpływ na niego przez nagradzanie i karanie, ukazywanie rzeczywistości, krytykę nierealistycznych dążeń, wyjaśnienie prawdziwych motywów, zmianę wzorców stosowanych interakcji.
Pacjent ma ponadto możność poznania praw określających tworzenie się i funkcjonowanie grup, dochodzenia do wytyczenia wspólnych celów i ustalenia norm przez kolejne fazy orientacji, oceny i kontroli oraz rozwiązania problemów przywództwa, walki między podgrupami i wchłanianiem odchylających się, usprawnienia komunikacji, funkcjonalnego pełnienia ról w wykonywaniu zadań, powstawania znaczących przeżyć.
W wyniku działania tych czynników i procesów pacjent może uzyskać większą wiedzę o sobie i swoich relacjach z innymi, może zdobyć nowe umiejętności społeczne i interpersonalne, może skorygować swoje nieadaptacyjne turmy zachowania, rozwiązać dręczące go trudności i problemy, które utrudniają funkcjonowanie i zubażają osobowość, może uzyskać poczucie satysfakcji.
Grupy terapeutyczne są tworzone przez terapeutów, zazwyczaj w ramach instytucji leczniczej, im więc przypada nakreślenie zasadniczych celów aktywności.
Określa to w dużej mierze skład grupy pod względem liczby i różnorodności uczestników, stosowane metody i techniki terapeutyczne oraz zakres i charakter aktywności terapeutów.
W wielu grupach mniejszy stopień kierowania, ograniczę.

nie autorytatywności i aktywności terapeuty mogą sprzyjać bardziej samodzielnej pracy członków, w innych z kolei brak lidera-terapeuty o odmiennej roli w grupie może wpływać dezorganizująca na jej pracę lub zmniejszyć jej skuteczność leczniczą.
Może to z kolei wywołać zniechęcenie i obniżenie motywacji uczestników i doprowadzić do opuszczenia przez nich grupy.
Świadome wykorzystywanie przez terapeutę leczniczego potencjału grupy i znajomość faz jej pracy Oazy zależności, walki, spoistości, funkcjonalnego pełnienia ról) może być realizowana poprzez terapię w grupie lub terapię poprzez grupę oraz modyfikację wlasnegz zachowania, a także wykorzystanie rżżnych metod i technik zależnie od składu grupy, nakreślonych celów i fazy jej rozwoju.
Ważnym zadaniem terapeuty oprócz pobudzenia, koordynacji i sterowania-jest udzielenie wsparcia i ochrony tym członkom grupy, którzy mogą być przedmiotem agresywnej i nieżyczliwej postawy ze strony innych uczestników.
Terapeuta powinien również pełnić rolę strażnika terapeutycznych norm i zasad aktywności.
W grupach, w których podstawową formą oddziaływania i komunikacji są słowne interakcje, można wyróżnić następujące techniki: a.
Fag ad an k a albo wyklsd terapeuty lub uczestnika grupy na temat dowolny lub związany z problematyką psychoterapeutyczną (np.c przyczynach nerwic, mechanizmach ich powstawania, metodach leczenia, rokowaniu, o roli wychowania i dzieciństwa, i układów rodzinnych, o kształtowaniu się osobowości, życiu zawodowym i seksualnym, problemach stosunków międzyludzkich i pracy zawodowej, higienie psychicznej, działaniach profilaktycznych itp) .
Ta jednokierunkowa informująca komunikacja ma określone zalety, zwłaszcza w pracy z określonymi grupami pacjentów (np.z psychozami) , ale-jako forma biernego uczenia się-podlega ograniczeniom i nie odpowiada aspiracjom większości psychoterapeutów.
Swobodna dysk ust a dotycząca różnych tematów.
Terapeuta jest raczej mało aktywny, ogranicza swoje interwencje do pobudzenia aktywności, koordynacji dyskusji, niekiedy podsumowania wniosków.
Jest to forma wielokierunkowej komunikacji, umożliwiająca przepływ informacji, otrzymanie informacji zwrotnych, konfrontację odmiennej percepcji, różnych ocen i wnioskuw, prób uzgodnienia stanowisk.
Tematy mogą być zaproponowane przez terapeutę (np., chciałbym być szczęśliwy i lepiej sobie radzić”, , jak sobie poradzić z lękiem”, , ja i ty w małżeństwie-jak mamy żyć”itp) lub wyłaniać się z wymiany zdań.
Niekiedy grupa ustala określone zasady i reguły przebiegu dyskusji (np., mów ja, a nie my”, , gdy pytasz, podaj uzasadnienie”, , bądź ostrożny w uogólnianiu”, , jeśli coś utrudnia dyskusję, należy to omówić”, , gdy oceniasz kogoś, powiedz jakie to ma znaczenie dla ciebie”itp) .
Są to zalecenia twórcy metody, ThematicCenrered lntcraction”R.
Cohn.
Tematem dyskusji mogą być także życiorysy uczestniczących w grupach pacjentów oraz próby powiązania ich biografii z aktualnymi problemami i zachowaniami.
Dyskusje mogą się skupiać na omawianiu tego, co się dzieje tu i teraz między uczestnikami grupy, na określaniu, nazywaniu oraz ujawnianiu przeżywa ngych emocji.
Werbalne dyskusje są najczęściej uzupełniane działaniem uczestników grupy.

 May 9, 2010 ·  
 Opublikowano w: Psychologia kliniczna

Techniki i metody psychoterapii.

W ramach poszczególnych metod oddziaływania psychoterapeutycznego pod wpływem rożnych szkół psychoterapii sprecyzowano i rozwinięto poszczególne techniki.
W modalności indywidualnej psychoterapii, w której podstawową metodą jest oddziaływanie słowem (rozmowa, dialog) można wyodrębnić następujące techniki: udzielanie informacji (wyjaśnienie, sugerowanie, przekonywanie) , pobudzanie du kojarzenia, restrukturalizacja schematów poznawczych i postaw (odbijanie, klaryfikacja, interpretacja, odgrywanie ról) , doskonalenie umiejętności rozwiązywania problemów.
Udzielanie informacji jest niezbędną składową każdego oddziaływania, odgrywa bardzo ważną rolę wtedy, gdy nieadekwatne wyobrażenia i poglądy pacjenta przyczyniają się do genezy i treści jego obaw, niepokoju, obniżenia nastroju i nieadaptacyjnego zachowania się.
Gdy treść przekazywanych informacji jest przez odbiorcę zrozumiana, zaakceptowana i przyswojona, wtedy następuje jego uspokojenie, czyli zmiana jego stanu psychofizycznego, w tym treści i znaku dominujących emocji.
Ułatwia to pod wpływem zachęcania ze strony terapeuty podjęcie przez pacjenta do tej pory unikanych sposobów zachowania się i aktywDOSCl.
Udzielane informacje dotyczą przede wszystkim takich tematów, jak: przyczyny, istota, znaczenie i rokowanie zaburzeń i dolegliwości, mechanizmy powstawania poszczegćlnych objawów (np.lękowych, impotencji psychugennej, prawidłowości rozwoju i przejawiania się popędu seksualnego i życia płciowego, uwarunkowania przeżywanych emzcji oraz ich wpływu na funkcje intelektualne i zachowanie się) , geneza niektórych wzzrców zachowania się i komunikowania oraz dyspozycji i umiejętności osobniczych, wp (yw wychowania na kształtowanie się osobowości i postaw itd.

Udzielanie informacji jest przeważnie procesem jednokierunkowego komunikowania się.
Określa to jego ograniczenia i celowość uzupełniania innymi technikami.
Wyjaśnienie, przekonywanie, sugerowanie wymaga jednak ze strony terapeuty znajomości pacjenta, czyli musi być zebrany dokładny wywiad, dopiero wtedy udzielane informacje mogą odegrać pozytywną rolę.
Sugestie bezpośrednie są najczęściej udzielane w sposób autorytatywny i niekiedy kojarzone z oddziaływaniem przez użycie bodźców sensorycznych, bólowych i farmakologicznych, mających ułatwić przyswojenie sobie przez pacjenta treści sugestii słownych.
Sugestie pośrednie i kontrsugestie są stosowane wtedy, gdy uwzględnia się motywacje i opór pacjenta.
W celu zwiększenia skuteczności podawanych sugestii wykorzystuje się stany zmienionej świadomości pacjenta, wywołane zabiegami hipnotycznymi lub działaniem środków farmakologicznych.
Zmiana stanu świadomości w stanie hipnozy sprowadza się do zawężenia jej zakresu oraz obniżenia poziomu aktywacji ośrodkowego układu nerwowego.
W stanach hipnotycznych sugestie pochodzące od osoby przeprowadzającej hipnozę, z którą hipnotyzowany znajduje się w wybiórczym kontakcie (, rapport’) , nabierają specjalnego znaczenia i mogą wywrzeć duży wpływ na funkcje psychofizjologiczne i zachowania się pacjenta-w tym także po zakończeniu seansu hipnoterapii (sugestie, posthipnutyczne’) .
O uzyskaniu korzystnych wyników i możliwości stosowania głębszych stanów hipnotycznych decyduje postawa pacjenta i jego współpraca z terapeutą.
Zależy to przede wszystkim od zaufania do terapeuty i stosowanej metody oraz od motywacji do tego typu leczenia.
Do wprowadzenia pacjenta w stan hipnotyczny jest najczęściej używana technika fiksacji, następnie udziela się sugestii zrozumiałym dla pacjenta językiem.
Powinny one być zgodne z jego nastawieniami i możliwe do zaakceptowania.
Są bardziej skuteczne, gdy dotyczą konkretnych faktów, zjawisk, zachowań i gdy są formułowane w pozytywnej formie.
Wyprowadzenie ze stanu hipnotycznego wymaga stopniowego i dokładnego wycofania poprzednich sugestii, dotyczących wchodzenia w stan hipnozy.
Należy jednak pamiętać, że-niezależnie od niekiedy spektakularnych wyników stosowania hipnozy-nie powinna ona być stosowana bez wykorzystania innych metod psychoterapii.
Hipnoza prowadzona przez niedoświadczonego terapeutę może wywrzeć ujemny wpływ, zwłaszcza u pacjentów, którzy szukają rzzwiązań, magicznych”, pełniąc rolę uległych i biernych.
Przekonywanie ma więcej właściwości procesu dwukierunkowego komunikowania się.
Zakłada bowiem kwestionowanie nierealistycznych i nieadekwatnych wyobrażeń, sądów i poglądów pacjenta, a także sposobu jego wnioskowania.
Wymaga więc prowadzenia dialogu, stawiania pacjentowi pytań, pobudzenia go do formułowania argumentów uzasadniających słuszność i trafność prezentowanych przez niego ocen i wniosków, wykazywania sprzeczności w jego rozumowaniu, nielogicznego sposobu myślenia, braku potwierdzenia wygłaszanych sądów w rzeczywistości-jednym słowem stosowania wielu argumentów.
Pobudzanie procesów kojarzenia oznacza zwiększenie napływu informacji przez ich odtwarzanie i nazwanie w wyniku odwołania się do wyobrażeń.
Proces ten ułatwia analizę pragnień oraz dążeń pacjenta i umożliwia rozszerzenie jego świadomości o nie znane mu do tej pory obszary myślenia.
Odbijanie oznacza wybiórcze powtarzanie lub odtwarzanie wypowiedzi pacjenta przez akcenrzwanie lub pewne przeformu (zwanie ich treści.
Jest to sposób.

dostarczania pacjentowi zwrotnych informacji odnośnie do jego sposobu porządkowania i kategoryzacji jawisk i faktów oraz relacji między nimi.
Jednocześnie przekazuje mu odbiór innego człowieka, czyli percepcję społeczną jego wypowiedzi.
Służy do pobudzenia refleksji pacjenta i poszerzenia zakresu świadomości.
Podobne funkcje spełniają klaryfikacje, które polegają na wydobyciu i podkreśleniu istotnej treści i zawartości przekazu nieintencjonalnego w wypowiedzi pacjenta.
Interpretacje są istotną techniką.
Stanowią one próby ustalenia i określenia treści wypowiedzi pacjenta, dotyczą odmiennego ujmowania określonych faktów i zjawisk oraz związków przyczynowo-skutkowych między np.motywami, oczekiwaniami i nastawieniami pacjenta oraz jego zachowaniem się i reakcjami otoczenia.
Zmiana postaw pacjenta zakłada modyfikację zarówno jego schematów poznawczych, jak i komponentów emocjonalnych i behawioralnych.
Stąd celowość uzupełnienia technik oddziaływania słownego tworzeniem i strukturalizacją sytuacji, które sprzyjają napływowi informacji pochodzących z rćżnych źródeł, oraz wymagają od pacjenta zamierzonych działań.
Przykładem są techniki behawiuralne, odgrywanie ról i rozwiązywanie sytuacji problemowych.
Wśród technik behawioralnych należy wymienić te, które szeroko posługują się modelowaniem oraz stosowaniem nagród i kar.
Modelowanie polega na demonstrowaniu pacjentowi przez terapeutę określonego wzoru myślenia, przeżywania i zachowania się.
Dotyczy więc pełnienia określonej roli społecznej lub jej poszczegulnych fragmentów, zależnie od celów, sytuacji i warunków.
Pacjent może zarówno naśladować terapeutę, jak i zachowywać się w określony sposób na skutek instrukcji terapeuty.
Stosowanie kar i nagród jest istotą takich technik, jak wygaszanie określonych reakcji przez pozbawienie pacjenta wzmocnień, zapobieganie możliwym lub prawdopodobnym reakcjom, poddanie określonych bodźców kontroli, wywołanie przykrych stanów i reakcji (techniki, awersyjne’) , praktyka negatywna (, interpretacja paradoksalna’) , implozja, czyli świadome, wielokrotne, długotrwałe intensywne powtarzanie w myślach lub głośno słowa, stop”przy wystąpieniu objawu, ogniskowanie lub odwracanie uwagi od określonych tematów, wyobrażanie sobie ciągu zachowań i towarzyszących im emocji w stanie czuwania lub relaksacji, wzmacnianie pewnych reakcji przez terapeutę słowem, przekazywanymi emocjami i zachowaniem.
Doskonalenie zdolności do rozwiązywania problemów zakłada rozwijanie giętkości myślenia, zdolności postrzegania i oceny problemu oraz wyboru optymalnej metody jego rozwiązania, m in.przez zmniejszenie zakłócającego wpływu emocji na procesy intelektualne.
Zakłada ze strony pacjenta udział w czynnościach badawczych obejmujących określenie i nazywanie faktów, problemów i zadań, ich ocenę, formułowanie hipotez i rozwiązań, podejmowanie decyzji i eksperymentowanie w zakresie weryfikacji oraz wyciąganie wniosków z doświadczeń.
Istotne elementy tego procesu to: poszerzenie opisu rzeczywistości i własnych doświadczeń, próby nowego spojrzenia na związki między zjawiskami a domniemanymi przyczynami i uwarunkowaniami, a także wysuwanie alternatywnych wyjaśnień i sposobćw rozwiązania istniejących problemów.
Ważna jest analiza przeżywanych emocji, ich klasyfikacja i nazwanie oraz określenie ich wp (ywu na przcesy poznawcze i postępowanie, a także analiza relacji pacjenta z terapeutą zraz analiza oporu, który pacjent ujawnia w obliczu prćb mzdyfikacji jego myślenia, przeżywania i zachowania się.

 May 9, 2010 ·  
 Opublikowano w: Psychologia kliniczna

Przebieg psychoterapii.

W przebiegu psychoterapii między pacjentem i terapeutą powstaje swoista więź uczuciowa, związana z pełnieniem określonych ról dla osiągnięcia wspólnego celu.
Terapeuta często staje się dla pacjenta wyjątkowo ważną postacią, która zaspokaja jego potrzeby emocjonalne i w relacji z którą odtwarza wzorce swoich układów z innymi znaczącymi osobami w swoim życiu.
Wzajemne emocje są niekiedy bardzo intensywne.
W relacji terapeutycznej występują charakterystyczne układy między dominującym a uległym, opiekującym się a otrzymującym opiekę, walczącym a współdziałającym itp.
Występują różnorodne i niekiedy odmienne postawy uczestników, zachodzą stale procesy interakcji i komunikacji, wzajemna wymiana informacji zawierających rożne treści i znaczenia.
Dla nawiązywania wspu (pracy i współdziałania nie wystarcza jednak pozytywna więź emocjonalna, niezbędne jest określenie wspólnych celów, uzgodnienie wzajemnych oczekiwań i ról, sposobuw pracy, ich treści, a także otwartość w przekazywaniu komunikatćw i sygnałćw, przekonanie uczesmikćw o słuszności ubranego sposobu oddziaływania.
Znaczenie podobieństwa cech oraz postaw terapeuty i pacjenta dla powstania pozytywnej więzi między nimi wydaje się istotne, ale w niektórych przypadkach ich komplementarny charakter może również korzystnie wp (ywać na jej utrwalenie i rozwój.
Ponieważ psychoterapia jest procesem, w trakcie kturegu interakcje między jego uczestnikami ulegają zmianom zależnie zł uzgadnianych celuw, stosowanych zasad i norm, charakteru problemćw, pełnionych ról oraz atmosfery działania, można prześledzić pewne prawidłowości dynamiki tego procesu.

chociaż świadome oddziaływanie na przebieg procesu psychoterapeutycznego przez jego uczestników, zwłaszcza terapeutę, może go zmodyfikować, przyspieszyć lub zwolnić, uczynić bardziej lub mniej widocznymi jego poszczególne fazy, to jednak występuje ono w każdym przypadku.
Dla wielu (jeśli nie większości) pacjentów-ze względu na ich dotychczasowe bezskuteczne próby poradzenia szbie ze swoimi cierpieniami, trudnościami i problemami-ważne jest uzyskanie poczucia, że przy pomocy terapeuty można określić ich istotę i przyczyny, zastosować właściwe sposoby ich eliminacji, sprecyzować cele leczenia oraz uzyskać kompetentne informacje o osiąganych postępach.
Aby zaspokoić te oczekiwania i jednocześnie zmniejszyć negatywne emocje pacjenta-niepokój, strach, obawy, złość, rozczarowanie, zniechęcenie, obniżenie nastroju-należy zaprogramować i konsekwentnie realizować przebieg terapii.
Wpłynie to na rozwój korzystnej relacji między terapeutą a pacjentem, sprzyjając osiąganiu sukcesywnych celów.
W planowaniu kolejnych faz całości terapii należy rozpocząć od ustalenia, które cele są ważne, podstawowe, a które mniej ważne, które można określić jako długo czy iredniofalowe, a które trzeba zrealizować szybko.
Pomocne jest zapoznanie pacjenta z kryteriami skuteczności działania stosowanych technik w poszczególnych fazach terapii, aby mógł un sam sprawdzać osiągane postępy.
Przy tym nader ważne jest podkreślenie przez terapeutę sukcesów, zachęcanie do podjęcia kolejnych kroków.
Takie regularne omawianie w postaci sporządzania okresowych bilansów i ewentualnych przyczyn braku współpracy oraz uzgodnienie dalszych perspektyw, zadań i celów może ułatwić przeprowadzenie analizy dotychczasowych wyników i kreślenie dalszych zadań.
Podobny przebieg może mieć pojedyncze spotkanie terapeutyczne.
Warto je zakończyć podsumowaniem wyników przez pacjenta i uzupełnieniem tej opinii oceną terapeuty oraz sformułowaniem przez niego programu następnego posiedzenia.
Jeśli przebieg terapii jest zgodny z powyższymi założeniami, to można wyodrębnić w nim następujące fazy, które naturalnie często zachodzą na siebie: nawiązania kontaktu, uzgodnienia kontraktu terapeutycznego, odreagowania emocji towarzyszących omawianiu spraw trudnych, intymnych i bolesnych, desensytyzacji, czyli wygaszania negatywnych emocji związanych z przeżyciami i urazowymi sytuacjami, powstawania wglądu, czyli nowego rozumienia i oceny przyczyn przeżywanego problemu, jego istny, charakteru i sposobu rozwiązania, oraz reorientacji, czyli kształtowania się nowych, skuteczniejszych sposobów reagowania i zachowania się.
Wielu psychoterapeutów reprezentuje pogląd, że korzystniejsze jest, aby nie strukturalizować i programować zbyt szczegółowo przebiegu psychoterapii.
Dlatego też nie precyzują konkretnych celów, nie omawiają stosowanych technik, nie określają występujących zjawisk, nie planują w sposób szczegulowy kolejnych kruków, starają się uzyskać charakterystyczne dla poszczególnych faz terapii wyniki przez spontaniczny przebieg całego procesu leczenia.
Wśród trudności w przebiegu psychoterapii można wyróżnić te, które są głównie udziałem terapeuty, oraz te, które przeżywa pacjent.
Terapeuta może w pierwszej fazie terapii mieć trudności z akceptacją i zrzzumieniempacjenta, w następnej może unikać omawiania tematów i problemów choregu, wzbudzających w nim obawy.
W fazie wypracowania wglądu może.

czynić to zbyt szybko i dążyć do jego nadmiernej, głębokości”, lub odwrotnie może zajmować bierną postawę.
Może czuć do pacjenta złość za opór, brak współpracy, wypowiadanie wglądu bez zmian zachowania, może być zniechęcony niedostatecznymi rezultatami terapii.
W końcowej fazie terapii zaś może mieć trudności z zakończeniem leczenia ze względu na nadmierną opiekuńczość.
Z kolei pacjent w pierwszej fazie terapii może mieć niedostateczną motywację do leczenia psychoterapią, może mieć trudności z zaakceptowaniem propozycji terapeuty, przejawiać przeżywane ujemne emocje wobec terapeuty, demonstrować nadmierną zależność i uległość.
W następnej fazie natomiast może przejawiać nadmierny opór przeciwko uzyskaniu wglądu i zmianom zachowania się oraz pokonywaniu trudności.
Może wykazywać niechęć do rezygnacji z korzyści chorobowych i podjęcia aktywności.
W ostatniej fazie może mieć trudności z rezygnacją z zależności i wsparcia oraz wykazywać obawy przed samodzielnym życiem.
Skuteczne rozwiązanie wymienionych problemów i pokonywanie tych trudności wymaga, aby terapeuta był świadomy ich istnienia oraz charakteru i poddawał przebieg terapii stałej analizie, niekiedy przy udziale innych członków zespołu terapeutycznego.

 May 8, 2010 ·  
 Opublikowano w: Psychologia kliniczna

Pacjent.

Znaczenie rozpoznania dla stosowania psychoterapii można rozpatrywać w różnych aspektach, biorąc pod uwagę: 1) postać zaburzeń: 2) obraz kliniczny i stopień nasilenia objawów oraz dezorganizacji osobowości 3) określenie miejsca i znaczenia psychoterapii w leczeniu 4) wyniki psychoterapeutycznego leczenia: 5) wybór metody psychoterapii i stosowanych technik.
Przypisując psychoterapii znaczącą rolę w leczeniu psychoz, należy uwzględnić, że jest ona inna w terapii schizofrenii i choroby afektywnej, a inna w leczeniu psychoz egzogennych i organicznych.
W schizofrenii i chorobie afektywnej falujący i okresowy przebieg prawdopodobnie może ulec modyfikacji przez stosowanie psychoterapii.
Może się to przyczynić do łagodniejszego przebiegu i szybszego ustąpienia poszczególnych epizodów chorobowych oraz do skuteczniejszej rehabilitacji.
W psychozach egzogennych psychoterapia nie odgrywa roli w sensie skrócenia okresu trwania zaburzeń, w organicznych zaś nie może wstrzymać ewentualnego rozwoju zaburzeń, lecz może wpłynąć na samopoczucie chorych, zmniejszając ich poczucie bezradności i beznadziejności.
W większości przypadków psychoz cele stosowania psychoterapii sprowadzają się do podtrzymania chorego, przekazania mu, że jest ktoś, kto się nim zajmuje i interesuje, kto może być postacią odniesienia, kto go rozumie i akceptuje, od kogo może uzyskać opinię, wskazówki, a niekiedy i decyzję.
Wskazane jest udzielanie informacji o charakterze zaburzeń, ich ewentualnych konsekwencjach i przebiegu, sposobach ustosunkowania się do niepokojących obja.

wów i dolegliwości, problemów rodzinnych, zawodowych, nauki, hospitalizacji i leczenia.
Treść i charakter omawianych tematów zależy od fazy choroby, okresu jej trwania, konsekwencji, które spowodowała i stanu klinicznego pacjenta.
Ostre pobudzenie, znaczne nasilenie niepokoju, duża agresywność, zaburzenia świadomości, daleko posunięte otępienie mogą utrudniać lub wręcz uniemożliwiać nawiązanie kontaktu słownego, dopiero po zastosowaniu leczenia farmakologicznego można nawiązać współpracę z pacjentem.
Istotne jest odwoływanie się do silnych stron i atutów pacjenta, oddziaływanie na jego samoocenę, stwarzanie mu możliwości sprawdzania swoich możliwości i ćwiczenia sprawności, korzystając w tych celach z socjo-i ergoterapii oraz współpracy z rodzinami.
Stosowanie behawioralnych i racjonalnych technik daje na ogół lepsze wyniki niż korzystanie z innych metod, osiąganie wglądu najczęściej nie jest wskazane, procesy komunikacji i interakcji może zaś ułatwiać stosowanie technik niewerbalnych, np.ćwiczeń ruchowych, rytmicznych, rysowania, lepienia, muzykowania i słuchania muzyki itp.
Psychoterapia stanowi podstawową formę leczenia zaburzeń nerwicowych, ale zależnie od postaci klinicznej zaburzeń, stosowanych metod i technik, osobowości pacjenta, nakreślonych celów-odgrywa różną rolę w ich przebiegu, stwarza odmienne relacje między terapeutą a pacjentem uraz wpływa na uzyskanie zróżnicowanych wyników leczenia.
Największe problemy powstają w leczeniu pacjentów z nerw i c ą natręctw.
Mają oni duże trudności w nawiązywaniu kontaktu, na ogół występuje u nich znaczny poziom wrogości, sztywności, dążenia do kontroli i intelektualizacji.
Stąd również opory w ujawnianiu i odreagowywaniu emocji, stąd trudności w ztwanymkomunikowaniu się, nawiązaniu bliskiej i ciepłej relacji z terapeutą, w modyfikacji sztywnych wzorców zachowań, postaw i norm.
Psychoterapeuta może łatwo stracić cierpliwość i czuć się sfrustrowany brakiem wyników oraz niedostatecznym uznaniem dla jego wysiłków.
Zwłaszcza, że terapia stawia przed nim niełatwe zadania-łączenia dyrektywnej postawy i stanowczego postępowania z przekazaniem pacjentom pełnego zrozumienia i akceptacji.
Wymaga więc, jak mało która inna postać nerwicy, elastycznego i twórczego podejścia do pacjenta, dostosowywania wykorzystywanych technik i własnych zachowań do zmieniających się sytuacji i warunków w przebiegu leczenia.
Stosowanie wielu technik, wśród których dynamiczne techniki wglądowe nie powinny dominować, wydaje się niezbędne, przy czym zwłaszcza behawioralnym i niewerbalnym przypada istotna rola.
W leczeniu pacjentów z n e rw i c ą I ę kaw ą istotnym zadaniem psychoterapii jest obniżenie nadmiernie wysokiego poziomu niepokoju i lęku, ponieważ bez osiągnięcia tego celu rzeczą nader trudną jest nawiązanie kontaktu terapeutycznego i systematyczna praca.
Stąd celowość kojarzenia w początkowej fazie terapii wyjaśniania, uspokajania, przekonywania i modelowania z lekami anksjolitycznymi.
W późniejszych fazach, po odreagowaniu i, desensytyzacji”, ważne jest udzielanie pacjentowi wsparcia i wzmocnień w pokonywaniu trudności podczas wykonywania ćwiczeń i w walce z objawami.
Oznacza 1, że zachowania terapeuty muszą ulegać zmianom w miarę postępowania leczenia-ud roli opiekuna, poprzez dydaktyka i eksperta technicznego, do promotora i partnera.
Terapeuta, zależnie od fazy, charakteru dominujących objawów i cech pacjenta, może.

stosować, oprócz technik wglądowych, także techniki perswazyjne, wspierające, sugestywne (łącznie z hipnoterapią i treningiem autogennym) , behawioralne (desensytyzacja, implozja, intencja paradoksalna) oraz metody niewerbalne i socjoterapię.
U pacjentów z nerwicą histeryczną problemy relacji terapeutycznej łatwo wysuwają się na pierwszy plan.
W ramach analizy i omawiania tego tematu, próby pacjenta kontrolowania innych przez manipulowanie i, przekupywanie” (m in.przez, uwodzenie”i inne formy seksualizacji wzajemnego związku) mogą odegrać istotną rolę w korygowaniu jego zachowań.
Ważne niekiedy jest szybkie usunięcie dramatycznego objawu histerycznego, mJn, przez użycie technik sugestywnych, czasem pomocne może być ignorowanie poszczególnych objawów, elastyczne kojarzenie nagród i kar, m 3 n.w postaci technik behawioralnych.
W nerwicach seksualnych niezbędne jest udzielanie szczegółowych informacji, informacji technicznych i uspokajanie.
Wiąże się to z tym, że pacjenci oprócz zaniżonej samooceny-mają również liczne obawy związane z całkowicie błędnymi wyobrażeniami i poglądami na prawidłowości życia seksualnego i jego zaburzenia.
Stąd też same techniki behawioralne najczęściej nie odnoszą pozytywnego rezultatu, niezbędna jest zmiana stosunku pacjenta do seksu i jego uwarunkowań.
Leczenie jest skuteczniejsze, jeśli praca terapeutyczna obejmuje również partnera seksualnego.
Psychoterapia jest wprawdzie metodą z wyboru w leczeniu pacjentów z zaburzeniami osobowości, ale nadal wyniki nie są zbyt pomyślne.
Wydaje się zresztą, że nieco inne problemy powstają w terapii amysocjalnych osobowości niż chorych uzależnionych, u których rozpoznano również osobowość nieprawidłową.
Przyjmuje się jednak, że w psychoterapii tych zaburzeń, oprócz werbalnych metod, nader ważne jest pobudzanie pacjentów do pełnienia określonych ról społecznych z odpowiednimi atrybutami i funkcjami, czyli włączenie ich do życia społecznego przez współksztahowanie i przestrzeganie określonych norm i wartości w działaniu.
Celowe jest leczenie w warunkach stacjonarnych oraz półstacjonarnych, a także udział w różnych grupowych zajęciach, w tym dyskusyjnych (skupiających się mJn, na problemach związanych z relacjami z autorytetami) , psychodramatycznych, ruchowych, erguterapeutycznych, sucjoterapeutycznych.
W przypadkach chorych z uzależnieniami ważne jest objęcie terapią ich rodzin, a także udział w klubach byłych pacjentów i grupach samopomocy.
Psychzterapia chorych somatycznie musi uwzględniać dwa aspekty tych chcrćb: po pierwsze-ewentualne psychologiczne uwarunkowania lub współudział psychosocjalnych czynników w ich wystąpieniu i przebiegu, oraz po drugie-ich psychologiczne i społeczne konsekwencje.
Przyjmuje się, że psychoterapia chorych z zaburzeniami psychosomatycznymi ma pewne specyficzne cechy.
Pacjenci ci mają opory w uznaniu roli psychopatologicznych przyczyn w powstawaniu ich chorób, często negują istnienie istotnych konfliktów i problemów w swoim życiu, mają trudności w ujawnianiu i dostrzeganiu przeżywanych emocji (tzw.aleksytymia) .
Psychologiczne problemy tych pacjentów wiążą się najczęściej z tym, że postrzegają różne sytuacje życiowe jako zagrażające ich statusowi społecznemu.
Sprzyja to powstawaniu chorub.
Z kolei, osoby te reagują na fakt choroby, przypisując jej określone znaczenie: wyzwania, zagrożenia przez stratę czegoś ważnego, kary lub ulgi.
Zależnie od tych różnych znaczeń, osoby te stosują odmienne style radzenia sobie z chorobą i jej.

konsekwencjami-zmierzanie, negacja, kapitulacja, rezygnacja.
Zadaniem psychoterapeuty jest udzielenie pomocy przez pełnienie bardziej aktywnej roli, która sprzyja nawiązaniu wspu (pracy z pacjentem i internistą.
Ważne jest stosowanie technik oddziałujących na fizjologiczne funkcje organizmu, w tym hipnozy, treningu autogennego, relaksacji, desensytyzacji, bio-feedbacku.
Dyskusje z pacjentem, koncentrujące się na jego oczekiwaniach, obawach i wątpliwościach oraz planach, powinny wzmacniać konstruktywne programy i strategie radzenia sobie, wspierać chorego w próbach przezwyciężania tendencji do rezygnacji i kapitulacji lub unikania postrzegania rzeczywistości.
Szczególnie trudna jest psychoterapia chorych nieuleczalnie i umierających.
Sytuacje te wymagają od lekarza wyjątkowego traktowania, rozumienia i współczucia, co nie oznacza okazywania powierzchownego optymizmu lub jałowego pocieszenia.
Oznacza natomiast przekazanie choremu i jego rodzinie informacji, że nie pozostawia się ich w osamotnieniu, że ktoś życzliwy towarzyszy im w tych niekiedy najbardziej dramatycznych i najtrudniejszych chwilach życia.
Inne cechy pacjentów, jak wiek, wykształcenie, płeć, zdolność do refleksji psychologicznej, osobowość, motywacja, mogą znacznie wpływać na to, że terapeuci określają ich jako trudnych pacjentów (agresywnych, biernych, zależnych, domagających się itp) , a psychoterapia nie przynosi oczekiwanych wyników.

 May 8, 2010 ·  
 Opublikowano w: Psychologia kliniczna

Pobudzenie może wymagać stosowania środków neuroleptnych.

Otępienie w przebiegu uzależnienia od alkoholu może być zejściem zespół Korsakowa, mzże rżwnież narastać powoli.
W obydwu przypadkach za przyczyny uważa się niedobćr tiaminy.
Należy także pamiętać o znacznej urazowości wśralkoholików:uraz głowy może być współodpowiedzialny za wystąpienie otępienia Rozpoznanie można ustalić nie wcześniej niż w 3, tygodniu abstynencji, którą objawy mogą zamazywać obraz psychopatologiczny.
O bj a w y d epre sj i mogą pojawić się w późnym okresie zespołu abstynennego.
U wielu alkoholikuw, nie tylko w okresie abstynencji, obserwuje się obniżeni nastroju utrzymujące się przez wiele tygodni, a niekiedy miesięcy.
Przyjmuje się, że mogą one mieć trojakie uwarunkowania przyczynowe:za objawy depresji mogą odpowiadać zaburzenia przewodnictwa w układach noradrenergiczi sernoninergicznym w okresie abstynencji, depresja może mieć charakter reaktyw(pacjent jest konfrontowany ze swoją sytuacją życiową, zawodową i rodzinną)zmieniającą się w tzku picia), depresja może być także maskowana w czasie clą picia, a w okresie abstynencji ujawnić swój endogenny charakter.
Intensywne nadużywanie alkoholu, sprawiające wrażenie ciągu picia, może towarzyszyć manii.
Depresja w okresie abstynencji może przyczynić się lu jej złamania, często konieczna jest pomoc psychoterapeutyczna i leczenie przeciwdepresyjne.
Przewlekle psychozy alkoholowe charakteryzują się wieloletnim utrzymywaniem się objawów psychotycznych(omamy, urojenia)przy jednocześnie dość..
dobrym przystosowaniu społecznym, a niekiedy utrzymywaniu zdolności do pracy, zarobkowej.
Leczenie farmakologiczne(neuroleptyki)jedynie tłumi objawy, de(ich nie eliminuje.
Swoim przebiegiem przewlekle psychozy alkoholowe mogą.
, przypominać psychozy schizofreniczne.
Wydaje się, że u podłoża omawianych.
psychoz leżą czynniki predysponujące do ich wystąpienia pc wielu latach, uzależnienia:niektóre cechy osobowości mogą sprzyjać rozwojowi urojeń i oma-ęmów oraz ich treści.
Przewlekła halucynoza alkoholowa może być poprzedzona jej ostrą formą albo rozwinąć się samoistnie.
Glćwnym objawem są omamy słuchowe słowne.
o przykrej treści, komentujące sytuację pacjenta lub nakazujące mu wykonane jakiejś czynności, a nawet sklaniającc do samobójstwa.
Omamom mogą towarzy.
szyć treściowo z nimi powiązane urojenia.
Nasileniu doznań omamowy towarzyszy widoczny dla obserwatora lęk, zmniejszenie nasilenia doznań prawa zazwyczaj do dyssymulacji przy nie zmienionym zewnętrznie zachowaniu.
Paranoja alkoholowa pojawia się zazwyczaj u mężczyzn o relsgywme mniej nasilonym uzależnieniu, niż w przypadkach przebiegających np.ze stanami majaczeniowymi.
Przyczyną urojeń są zarzuty niewierności adresowane do żony lub partnerki życiowej.
System urojeń może obejmować inne osoby, np.do-.
mniemanych kochanków żony.
Zona jest poddawana ustawicznemu śledztw dowodami”mogą być np.przypadkowo nabyto zadrapania na ciele.
U mężczyzn tych występuje zazwyczaj wzmożony popęd seksualny, przy jednoczesnym obniżeniu potencji, bywa to interpretowane jakz wynik, zatruwania”przez żonę.
Często formułowanie urojeń jest poprzedzone wieloletnim ujawnianiem zazdrości, która zdaje się często mieć patologiczny charakter.
Pacjentew formułujących po latach system urcjemowy często charakteryzują rysy osobowości paranoidalnej.

 May 7, 2010 ·  
 Opublikowano w: Psychologia kliniczna

Omamom mogą towarzyszyć związane z nimi treściowo urojenia.

Nie ma zaburzeń świadomości lub są one jedynie śladowe i wiążą się z nasileniem lęku.
Objawy wegetatywne, w tym drżenie, nie są wyrażone lub tylko miernie nasilone.
Pacjent, z uwagi na przeżycia psychotyczne, może być niebezpieczny dla siebie i innych.
Lekiem z wyboru jest haloperydol.
Jeżeli objawy halucynozy trwają dłużej niż 7 dni, to należy przyjąć, że halucynoza może się utrwalić, tj.przejść w halucynozę przewlekłą.
Zespól amnestyczny Korsakowa zajmuje pozycję pośrednią pomiędzy psychozami ostrymi i przewlekłymi, może trwać kilka tygodni, ale często upzśledzeniezapamiętywania może być zejściem zespołu ostrego.
Zaburzeniom zapamiętywania mogą towarzyszyć objawy neurologiczne, układające się w zespół encefalopatii Wernickiego(ataksja, oczopląs, objawy rozsiane).
Jednocześnie może wystąpić zapalenie wielonerwowe.
Rozwinięcie się zespołu Korsakowa może być poprzedzone majaczeniem.
Pacjent nie odtwarza zdarzeń bieżących, 1, czego nie pamięta, wypełnia konfabulacjami, tj.podaje fakty, które nie miały miejsca, niekiedy układa je w ciągi zdarzeń.
Zaburzeniom pamięci może towarzyszyć apatia lub częściej pobudzenie z towarzyszącą euforyzacją.
Podstawowe miejsce w leczeniu zajmuje tiamina stosowana w bardzo dużych dawkach, podawane są także inne witaminy oraz metabolity mózgowe.

 May 7, 2010 ·  
 Opublikowano w: Psychologia kliniczna

Grupy środków o działaniu uzależniającym.

Alkohol.
Uzależnienie od alkoholu charakteryzuje jeden z trzech niżej wymienionych sposobżw picia:codzienne wypijanie alkoholu w celu utrzymania zadowalającego funkcjonowania, regularne, ale ograniczone do weekenduw picie dużych ilości alkoholu oraz ciągi picia występujące naprzemiennie z okresami trzeźwości.
Wyróżniają się takie zachowania, jak niemożność ograniczenia ilości wypijanego jednorazowo alkoholu lub powstrzymanie się ud picia, bezskutecznie podejmowane prżby wejścia w okres trzeźwości, tzw.przerwy w życiorysie(nieodtwarzaniezdarzeń w stanie upicia się), kontynuowanie picia mimo istnienia stanu chorobowego, o którym wiadomo, że pogarsza się w następstwie picia, picie alkoholi niekonsumpcyjnych.
Istnieją znaczne różnice kulturowe w stylach picia:alkohol w pustaci wina w krajach romańskich stanowi w zasadzie składnik codziennej diety, piwo pije się codziennie w niekrćrych krajach(np.w Bawarii), tzw.twarde alkohole w dużych ilościach, ale zazwyczaj niecodziennie, pije znaczna część populacji mężczyzn(picie wćdki w krajach WNT, Polsce, Finlandii).
Spożycie alkoholu per cwziw jest różne w poszczególnych krajach europejskich.
Polska znajduje się w środku tabeli w przeliczeniu na czysty spirytus rocznie.
Jednak straty zdrowotne, społeczne i ekznumiczne są większe niż w krajach, w których dominuje spożywanie alkoholi niskoprocentowych(udział wódki w strukturze spożycia wynzsi okuło BO%).
Uzależnienie od alkzholu dotyczy wielokrotnie częściej mężczyzn niż kobiet(stosunek hospitalizowanych w oddziałach psychiatrycznych i odwykowych od lat wynosi b-9:I).
Największe ilości alkoholu są wypijane przez mężczyzn w wieku 20-30 lat(w większości jeszcze nie uzależnionych), później spożycie się zmniejsza.
U kobiet największe spożycie przypada na wiek 30-40 lat.
U podłoża uzależnienia u kobiet, częściej niż u mężczyzn, można dostrzec obniżenie nastroju i objawy nerwicowe, a także zaburzenia osobowości.
Z alkoholizmem wiąże się ściśle przestępczość.
Ponad 5 O’%czynów przeciwko życiu i zdrowiu jest popełnianych pod wpływem alkoholu, znaczna część wypadków drogowych wiąże się z prowadzeniem pojazdów mechanicznych w stanie nietrzeźwości.
Nie do oszacowania są straty społeczne, w tym obarczenie emocjonalne i zaniedbywanie ekonomiczne rodziny.
Ocenia się, że co czwarta cszba ma w swoim utoczeniu kogoś z problemem alkoholowym(kogoś, kro ponosi straty osobiste w związku z piciem alkoholu lub którego picie powoduje straty u innych), choć niekoniecznie uzależnionego.
Liczbę osób z problemem alkoholowym ocenia się w Polsce na około 3000000, w tym uzależnionych na 600000.
O znaczeniu alkoholu i związanych z nim problemuw społecznych oraz pozycji jaką zajmują wpływy ze sprzedaży alkoholu dc Skarbu Państwa, dobrze informuje udział w dochodach budżetu wynoszący od lat około l 4%.
Stan zwykłego upojenia alkoholem może powodować znaczne zmiany w zachowaniu.
Wyrażają się one agresywnością, upośledzeniem uwagi, pobudzeniem, chwiejnością afektu, u jednych euforią, u innych smurkiemt.
Towarzyszy temu zamazana mowa i brak koordynacji ruchowej.

 May 5, 2010 ·  
 Opublikowano w: Psychologia kliniczna

Czynniki kulturowe mogą niekiedy decydować o wyborze środka.

Niektóre środki są w codziennym użyciu w kulturze euroamerykańskiej(np.alkohol), podczas gdy inne(np.marihuana)znajdują stena liście środków narkotycznych, a ich pozyskiwanie jest nielegalne.
W kulturze arabskiej jest, jak wiadomo, na odwrót.
Czynniki ekonomiczne.
Wysoka cena może stanowić zaporę dla rozpowszechniania się środka w określonym kraju(np.w Polsce stale jeszcze dotyczy to kokainy i heroiny).
Polityka cen prowadzona przez państwo musi uwzględniać wpływy, jakie czerpie ono ze sprzedaży alkoholu:zbyt niskie ceny powodują zwiększony popyt i wpływają na wydajność pracy, a ceny zbyt wysokie powodują nielegalną produkcję i redukują wpływy ze sprzedaży.
Wysokie spożycie alkoholu(w Polsce obecnie okuło I I I czystego etanolu per cqyww)wpływa na wzrost przestępczości, zwłaszcza związanej z zachowaniami agresywnymi.
Wiąże się z tym także nielegalna produkcja.
Czynniki biologiczne wpływają na, głębokość”odpowiedzi na jednorazowe przyjęcie środka i są szczególnie istotne dla czasu, w jakim u danej osoby wytworzy się tolerancja wobec środka powodującego zależność fizyczną na tle istniejącej wcześniej zależności psychicznej.
Właściwości osobnicze, wyrażające się różną szybkością wytwarzania się tolerancji, zdają się być determinowane genetycznie.
Wiadomo z badań adopcyjnych o podatności na wytworzenie się alkoholizmu u synów alkoholików, a także o mniejszej tolerancji na alkohol u Japończyków i Chińczyków niż u mężczyzn rasy białej.
Trudno oszacować występowanie różnych uzależnień w populacji ogólnej.
O tendencjach do zwiększania się lub zmniejszania różnych uzależnień w populacji ogólnej informują wskaźniki pośrednie, np.liczba zgonów z powodu ostrych zatruć barbituranami lub opłatami porównywana corocznie, a także liczba stwierdzanych każdego roku przypadków marskości wątroby(pomijając przypadki marskości w krajach o znacznym rozpowszechnieniu żółtaczki zakaźnej).
Liczba przyjęć do oddziałów psychiatrycznych z powodu psychoz alkoholowych, obserwowana każdego roku, jest odzwierciedleniem zwiększenia się lub zmniejszenia konsumpcji alkoholu per cwziw w skali kraju.
Daje to podstawę do korekty szacunkowego rozpowszechnienia uzależnień od alkoholu w danej populacji.
Jakkolwiek-mówiąc o uzależnieniu-ma się na myśli przyjmowanie jednego środka, tu często ma miejsce zastępowanie preferowanego środka przez inny z tej samej grupy(dotyczy to zwłaszcza alkoholu i oplątów).
Zdarza się, że środki z różnych grup bywają przyjmowane wymiennie(np.opłaty i diazepam).
Młodociani w początkowym okresie są skłonni eksperymentować z luźnymi środkami, aby doświadczyć ich działania.
W li ag nos ty ce uzależnień, szczególnie ostrych zatruć, duże znaczenie ma oznaczanie środków psychoaktywnych w płynach ustrojowych.
Jest to tym bardziej istotne, że często pacjenci zatajają wielkość dawek przed rozpoczęciem detoksykacji(zazwyczaj dawkę zawyżają), aby proces odtruwania nie postępował zbyt intensywnie, lub też nie są w stanie odtworzyć ilości przyjętych środków w dniach i godzinach poprzedzających detoksykację(np.przewlekłe zatrucie irzdkaminasennymi i uspokajającymi).
Kontrola laboratoryjna jest niezbędna również w czasie postępowania rehabilitacyjnego(np.jakościowa kontrola oplątów celem ustalenia, czy pacjent nie łamieabstynencji).
Należy pamiętać, że większość testów jakościowych odznacza się znaczną czułością(mało wyników fadszywych), podczas gdy testy ilościowe są mniej czułe(znaczna liczba wyników fałszywych).

 May 5, 2010 ·  
 Opublikowano w: Psychologia kliniczna

Mechanizm etykietowania społecznego

sprzyja także utrwalaniu zachowania dewiacyjnego.
W odczuciu środowiska młodociany, wąchacz”kleju jest narkomanem i jako taki jest kierowany przez szkołę lub doprowadzany przez rodziców do poradni wyspecjalizowanej w leczeniu uzależnień.
Nwbywu w ten sposób etykietę narkomana, a ponadto spotyka tam pacjentów trwale uzależnionych.
Nie znaczy to, że pomoc nie powinna być udzielona.
Powinna ona koncentrować się na problemach osobowościowych czy objawach nerwicowych u młodocianego, a samu zachowanie dewiacyjne należy traktować jako przejaw leżących u jego podłoża zaburzeń.

 May 5, 2010 ·  
 Opublikowano w: Psychologia kliniczna

Uwarunkowania przyczynowe używania środków psychoaktywnych.

Wejście w kontakt ze śrzdkiem i utrwalanie się tego zachowania są natury psychologicznej, społecznej, kulturowej i biologicznej.
W każdym przypadku znaczenie każdego z tych uwarunkowań bywa mniej lub bardziej znaczące.
Uwarunkowania psychologiczne dotyczą niemal wszystkich przypadków.
Do inicjacji dochodzi najczęściej w wieku młodzieńczym.
Właściwy dla tego wieku kryzys tożsamości może pzwodować potrzebę natychmiastowej gratyfikacji(niezależnie od tego, że może być rozumiana szkodliwość i zagrożenie związane, z przyjmowaniem środka), potrzeba zachowania się w sposób odrzucany przez starsze pokolenie(protest, bunt przeciwko normom i konwencjom tego pokolenawyraża się poprzez niezgodne z tymi normami zachowania dewiacyjne), po-szukiwanie wglądu w niejasno uświadamiane sobie własne problemy, przeciwdziałanie złemu samopoczuciu, chęć zddalenia się ud obarczeń emocjonalnych, wyrażenie agresji wobec osoby lub osób znaczących, zamanifestowanie własnej niezależności, chęć zaakceptowania przez grupę rówieśniczą(przyjmowanie, narkotyków”może być warunkiem akceptacji przez grupę).
Kryzys wieku młodzieńczego jest zazwyczaj tym bardziej nasilony, im bardziej zaburzone są układy i związki w rodzinie tak w sferze emocjonalnej, ji społecznej(objawy nerwicowe u matki, alkoholizm u ojca).
Czynniki natury psychologicznej mogą powodować rozpoczęcie przyjmowania środkżw uspokajających i nasennych przez kobiety po 40, rż” gdyż często ujawniają się u nich objawy nerwicowe.
ł’zynniki natury społecznej.
Czynniki re szczególną rolę pełnią u młodzieży z uwagi na istniejące w tym wieku dążenie du unifikacji postaw:pewne znaczenie może mieć także moda młodzieżowa.
Przykładem może być moda na zachowania hippisowskie w latach siedemdziesiątych.
Przyjmowanie narkotyków było wówczas wyznacznikiem identyfikacji z wartościami rej subkultury.
Innym przykładem może być nacisk wywierany przez grupę na jednostkę, na przykład przez robotników budowlanych na, nowego”, który, jeśli nie pije, nie może liczyć na akceptację ZTUOV.
Utrwalaniu zachowania dewiacyjnego sprzyja represja, jeśli pojawi się jako reakcja środowiska na przyjmowanie środków psychoaktywnych-mimo że celem represji jest eliminacja dewiacji.
Represyjnie mogą reagować rodzice na wiadomość o używaniu przez ich syna narkotyków, lub szkoła, która często chce się takiega ucznia pozbyć.
Młodociany w takich sytuacjach poszukuje oparcia emocjonalnego, może je znaleźć najłatwiej u innych przyjmujących środki.

 May 4, 2010 ·  
 Opublikowano w: Psychologia kliniczna


Page 30 of 87« First...1020...2829303132...405060...Last »