PODSTAWY PSYCHOLOGII PENITENCJARNEJ | Psychologia kliniczna

PODSTAWY PSYCHOLOGII PENITENCJARNEJ

HISTORIA MYŚLI PENITENCJARNEJ
Z pierwszymi przejawami myśli penitencjarnej spotykamy się stosun-iwo późno w dziejach społeczeństw, bo dopiero pod koniec XVI wieku. ) tego czasu więzienie było tylko narzędziem brutalnego odwetu, ewen-alnie miejscem, w którym przebywał przestępca oczekując wydania ^roku i jego wykonania. Podstawowym środkiem karnym była śmierć, wysiłki prawodawców szły najczęściej w kierunku takiego uśmiercania, ore by najlepiej satysfakcjonowało społeczeństwo. Wyrok śmierci wy-nywano najczęściej publicznie, łamiąc skazanego kołem, wbijając na l, rozrywając końmi, zakopując żywcem w ziemi itp. Jeżeli społeczeń-va średniowieczne rezygnowały z całkowitego fizycznego unicestwienia zestępcy, to jednak nie powstrzymywały się od oszpecania go. Stoso-ino często obcinanie kończyn, uszu, wyrywanie języka, napiętnowanie, yli wypalenie na skórze piętna przestępstwa. Podstawowym jednaik )dkiem karnym była śmierć, najczęściej powolna i bolesna. Na śmierć azywano mężczyzn i kobiety, starców, a także i młodzież.
Dla społeczeństw średniowiecznych śmierć nie poprzedzona odpo-ednio długimi i ciężkimi cierpieniami była środkiem karnym zbyt .bym. Więzienie w tych czasach było tylko karą poboczną, jednym ze )dków odwetu. W celu uczynienia z więzienia kary podstawowej i samo-lelnej, trzeba było poddać gruntownej rewizji pojęcie kary. Warunki i takiego przedsięwzięcia zaistniały w społeczeństwach ekonomicznie zwijających się intensywnie. Na czoło wysuwa się tu mieszczaństwo lenderskie, które dążąc do zabezpieczenia rozwijającego się handlu zda-iło sobie coraz bardziej sprawę z tego, że dotychczasowe środki karne ; zabezpieczają jego interesów. Wpływ wywierały tu również prądy łysłowe niosące ze sobą postęp i ogólny rozwój społeczeństwa. W Ho-idii powstają zakłady, które nie są więzieniami w pełnym tego słowa aczeniu, ich wpływ jednak na rozwój więziennictwa jest ogromny.
l. Początki myśli penitencjarnej w znaczeniu współczesnym
Zakłady dla włóczęgów. Z inicjatywy radnych miasta ‘Amsterdam, pod bezpośrednim wpływem skazania szesnastoletniego chłopca za kradzież i zabójstwo w 1589 r., postanowiono wybudować dom, w którym znaleźliby miejsce przestępcy młodociani, włóczędzy i żebracy. W roku 1595 wybudowano zakład dla mężczyzn, a w roku 1596 dla kobiet. W wybudowanych zakładach umieszczano początkowo włóczęgów, żebraków, przestępców młodocianych, prostytutki, chłopców źle prowadzących się i krnąbrnych. Z biegiem czasu w domach tych zaczęto umieszczać
wszystkich złoczyńców skazywanych na kary do 20 lat pozbawienia wolności.
Punktem wyjścia działalności zakładów amsterdamskich była chęć poprawy małoletnich przestępców i przyzwyczajenie ich do pracy. Zamierzone cele wychowawcze próbowano osiągać przez zatrudnianie więźniów w warsztatach mechanicznych, przy przędzeniu wełny, wyrobie sukna, wygładzaniu kolorowego drzewa itp. Za wykonywaną pracę więźniowie otrzymywali wynagrodzenie, z którego część wręczano im co tydzień, a część odkładano na tzw. fundusz wyjściowy (fonds de sortie).
W zakładach amsterdamskich zauważono jednak szybko, że wspólne przebywanie w tych samych celach (izbach) niebezpiecznych zbrodniarzy z chłopcami oddanymi dla moralnej poprawy nie prowadzi do dobrych rezultatów, dlatego też w 1603 r.wybudowano oddzielny budynek dla młodzieży, w którym w nocy chłopcy przebywali oddzielnie, w dzień zaś pracowali wspólnie z innymi więźniami. Dało to początek więzieniu celko-
wemu, które później na kontynencie amerykańskim rozwinęło się w system zwany auburnskim.
W zakładach amsterdamskich starano się o poprawę moralną pensjonariuszy. W skład personelu zakładu wchodził stale pastor i nauczyciel. Pierwszy z nich miał za zadanie poprawę etyczną i sprawowanie opieki religijnej nad uwięzionymi, odprawianie modłów i wygłaszanie budujących kazań; nauczyciel uczył czytania i pisania, starał się drogą rozmów i dyskusji rozwinąć umysły swych uczniów. Za wzorem Amsterdamu podobne zakłady powstają: w Lubece w 1613 roku, w Hamburgu w 1622 roku i w Gdańsku w 1629 roku.
We Włoszech za sprawą papieża Klemensa XI powstaje w 1703 r. przytułek §w. Michała, który w rozpropagowaniu idei moralnej naprawy przestępców odegrał podobną rolę, jaką na północy Europy spełnił zakład w Amsterdamie. W roku 1735 Klemens XII otworzył więzienie dla kobiet, urządzone według wzorów §w. Michała. W dalszej kolejności powstają więzienia w Turynie (1757), w Wenecji (1760) i w Mediolanie (1759), gdzie dzięki inicjatywie cesarzowej austriackiej Marii Teresy zorganizowano celkowy zakład karny, który stał się następnie wzorcem dla zakładu penitencjarnego w Gandawie (1775 rok). (Por. Rabinowicz L., 1933.)
a. System celkowy
Zakład w Gandawie był pierwszym wzorowym więzieniem zorganizowanym według systemu celkowego. Rozpropagowanie tego systemu jest zasługą Anglika Johna Howarda (1726-1790), który zwiedził niemal wszystkie więzienia europejskie i następnie opisał je w dziele pt. Stałeś o f prisons, wydanym w 1777 r. Książka Howarda odbiła się głębokim echem i wywołała protest przeciw okropnemu stanowi więzień, wzbudzając równocześnie szerokie zainteresowanie nowymi koncepcjami więzienia i sposobami wykonywania kary, Howard w dziele swoim nawoływał do zaniechania dotychczasowych sposobów traktowania więźniów i postulował wykonywanie kary pozbawienia wolności według systemu, z jakim spotkał się w więzieniu w Gandawie. Realizację jego postulatów podjęto w Anglii, gdzie w 1791 r. w Gloucester powstało pierwsze więzienie naśladujące wzory gandawskie. W tym samym czasie inny Anglik B e n t h a m proponuje zmianę architektury więzień, tak aby odpowiadała ona nowym założeniom systemu celkowego.
Mimo ożywienia prądów umysłowych, na kontynencie europejskim nie doszło jednak do zasadniczych przemian o charakterze praktycznym. Stara Europa okazała się zbyt konserwatywna. Zasadniczych reform dokonano dopiero w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej opierając się na postępowych prądach umysłowych Europy i dzięki wysiłkom wielkiego uczonego i reformatora Beniamina Franklina. Rozwinęły się tam dwa systemy penitencjarne: pensylwański i auburnski. Były to dwie oryginalne postacie systemu celkowego, który w Ameryce ukształtował się pod wpływem dwóch czynników: ograniczenia kary śmierci i religijnej doktryny kwakrów. Naczelnym dążeniem kwakrów było wprowadzenie osamotnienia celkowego “ponieważ z jednej strony chroniło ono od gorszącego wpływu bardziej zepsutych więźniów, z drugiej zaś – umożliwiało rozmyślania nad winą, co z kolei miało powodować skruchę i wreszcie odrodzenie moralne…” (Czerwiec M., 1958, s. 33).
Pierwsze więzienie systemu pensylwańskiego zbudowano w 1790 r. w małej miejscowości Cherry Hill w pobliżu Filadelfii. System ten zakładał absolutne osamotnienie więźnia o każdej porze dnia, jednak wobec dużej liczby kierowanych tam więźniów z całkowitego osamotnienia szybko zrezygnowano i osadzono w jednej celi po kilka osób.
W Stanach Zjednoczonych obok systemu pensylwańskiego kształtował się drugi system, auburnski (od nazwy miasta Aubum, gdzie wybudowano więzienie w 1816 r.). Po dwuletnim okresie próby przekonano się o szkodliwym wpływie całkowitego osamotnienia (spośród 80 więźniów poddanych całkowitemu osamotnieniu, przy życiu zostało tylko 2, inni zmarli albo popełnili samobójstwo). Najlepsze wyniki osiągnięto przy zastosowaniu osamotnienia w nocy i wspólnej pracy w czasie dnia, a równocześnie zakazie rozmawiania. Więziennictwo amerykańskie do myśli penitencjarnej wniosło cztery zasadnicze elementy: l) ideę nowoczesnego więzienia jako zakładu karnego dla przestępców, 2) ustrój celkowy definitywnie ukształtowany, 3) wychowawcze cele więzienia i 4) inicjatywę organizacyjną i energię reformatorską. (Rabinowicz L., 1933, s. 40-41;
Czerwiec M., 1958, s. 36).

Artykuł dotyczy następujących zagadnień:

  • psychologia penitencjarna
  • Podstawy psychologii
  • zaklad karny
  • amsterdam pierwsze zakłady karne
  • zakład penitencjarny w gandawie
  • pod bezpośrednim wpływem skazania szesnastoletniego chłopca za kradzież
  • pierwsze przejawy myśli penitencjarnej
  • artykuły o psychologii kobiet
  • psychologii penitencjarnej
  • system celkowy w gandawie
  • szesnastoletni chłopcy i ich psychologia
  • co to jest psychologia penitencjarna
  • więzienie amsterdamskie
  • amsterdam pierwsze więzienie
  • zaklad karny w gandawie
  • zaklady karne Amsterdam
  • psychologia penitencjarna kobiet
  • psychologia penitencjarna co to
  • amsterdam pierwszy zakład karny
  • Podstawy psychologii penitencjarnej In
  • amsterdam zakłady karne
  • pierwszy zakład karny amsterdam
  • pierwsze zk w amsterdamie
  • pierwsze zaklady karne amsterdam
  • celkowa psychologia kliniczna
  • 1595 r amsterdam zaklad dla mezczyzn

Inne tematy, które mogą cię zainteresować:

Metody swoiste: testy psychologiczne i inwentarze osobowości.
Chodzi o kierunek społeczny, oczywiście w skrajnej postaci.
Wybrane metody psychologicznych badań diagnostycznych.
Tak więc pytaniami typowo psychologicznymi są
Psycholog kliniczny powinien
Psychiatria.
Psycholog jest też lepiej niż lekarz przygotowany do myślenia dedukcyjnego, rzadziej stosuje się czyste modele nauk przyrodniczych.
Badanie psychologiczne.
Planowanie.
Ten kierunek reprezentuje współcześnie psychiatria biologiczna.

Chcesz dodać swoje ogłoszenie na Defipedii? Wyślij nam informacje wylistowane w sekcji Dodanie ogłoszenia.

 June 29, 2010 ·  
 Opublikowano w: Psychologia kliniczna