Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego. | Psychologia kliniczna

Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego.

Ważniejsze przepisy i wdrażanie.
Stanisław Dąbruwxki.
Przed uchwaleniem ustawy o ochronie zdrowia psychicznego w dniu 19 sierpnia 1994 r. nie było w Polsce żadnej specyficznej ustawowej regulacji postępowania psychiatrycznego.
Pewne wymogi w tym zakresie zawierała Instrukcja Ministra Zdrowia nr 120/52 z 10 XII 1952 r. , w sprawie przyjmowania i wypisywania chorych ze szpitali psychiatrycznych (Dz.
Urz.
MZiOS nr 24, poz.
Z-O).
Podstawowym zapisem tej instrukcji był obowiązek osobistego badania przez lekarza osoby kierowanej do szpitala psychiatrycznego.
Polska była jednym z nielicznych krajów europejskich, w którym nie obowiązywały ustawowe normy dotyczące przymusowego przyjęcia do szpitala psychiatrycznego.
Długotrwała luka prawna w rej dziedzinie przyczyniła się do tego, że spora część psychiatrów nie postrzegała w swej działalności swuistych aspektów prawnych w stosunku, lekarz-pacjent”i przejawiała skłonność do szerokiego stosowania przymusu leczenia, uznając, że kryteria jego stosowania zależą wyłącznie od dyskrecjonalnych ocen lekarskich.
Ustawa składa się z siedmiu następujących rozdziałów: Przepisy ogólne.
Badanie, leczenie, rehabilitacja oraz opieka i pomoc.
Postępowanie lecznicze.
Przyjęcie do domu pomocy społecznej.
Postępowanie przed sądem opiekuńczym.
Ochrona tajemnicy.
Przepisy karne, zmiany w przepisach obowiązujących oraz przepisy przejściowe i końcowe.
Przepisy ustawowe dzielą się na trzy grupy, które można ujmować w kategoriach celów: Celem pierwszej grupy postanowień ustawy jest zapewnienie promocji zdrowia psychicznego, zapobieganie zaburzeniom psychicznym i kształtowanie właściwych postaw społecznych wobec osób z zaburzeniami psychicznymi (art. 2 pkr.
I i 3).
Przesłanką tych przepisów była głównie potrzeba rozwinięcia nikłej dotychczas działalności promocyjnej i prewencyjnej.
Art. -4 ustawy przewiduje podejmowanie działań zapobiegawczych w zakresie ochrony zdrowia psychicznego przede wszystkim wobec dzieci i młodzieży, osób starszych i osób znajdujących się w sytuacjach stwarzających zagrożenie dla zdrowia psychicznego (art. 4 ust, i).
Zgodnie z art. -4 ust.
3 Rada Ministrów wydala 32-Psydiiatria.

rozporządzenie w sprawie sposobu organizowania i prowadzenia działalności w zakresie promocji zdrowia psychicznego i zapobiegania zaburzeniom psychicznym, które przewiduje powołanie Rady do Spraw Promocji Zdrowia Psychicznego przy Ministrze Zdrowia i Opieki Społecznej oraz możliwość organizowania wojewódzkich ośrodków poradnictwa i pomocy psychospołecznej przez wojewodów.
Celem drugiej grupy postanowień ustawy jest zapewnienie osobom z zaburzeniami psychicznymi wielostronnej i powszechnie dostępnej opieki zdrowotnej i innych form pomocy niezbędnych dla życia w środowisku rodzinnym i społecznym (am. 2 pkt.
Z).
Przesłanką utworzenia tych norm była głównie trudna sytuacja lecznictwa psychiatrycznego i pomocy społecznej.
Szczegółowe przepisy przewidują mJn.
: 1.
Określenie nowoczesnego modelu opieki zdrowotnej nad osobami z zaburzeniami psychicznymi, który stanowi, że wykonywana jest ona w ramach opieki podstawowej i specjalistycznej, a zwłaszcza psychiatrycznej-w formie pomocy doraźnej, ambulatoryjnej, dziennej, środowiskowej, szpitalnej oraz w domach pomocy społecznej (art.
5).
Zobowiązanie wojewodów do: po pierwsze-tworzenia (zgodnie z potrzebami wynikającymi z liczby i struktury społecznej ludności)i prowadzenia zakładów psychiatrycznej opieki zdrowotnej w ramach docelowej sieci tych zakładów, określonej przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej, po drugie-organizowania usług, domów pomocy społecznej i środowiskowych domów samopomocy zgodnie z docelową siecią opracowaną przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej (art. ó).
Zgodnie z art.
55 Minister Zdrowia i Opieki Społecznej ogłosił komunikat o opracowaniu i opublikowaniu docelowej sieci publicznych zakładów psychiatrycznej opieki zdrowotnej, a Minister Pracy i Polityki Socjalnej został zobowiązany do opracowania docelowej sieci domów pomocy społecznej dla osób psychicznie chorych oraz środowiskowych domów samopomocy.
Realizacja tych sieci ma nastąpić w ciągu 10 lat od wejścia w życie ustawy.
Organizowanie nauczania i specjalnego postępowania rewalidacyjna-wychowawczego dla dzieci i młodzieży upośledzonych umysłowo, min. w przedszkolach, szkołach, placówkach opiekuńczo-wychowawczych i ośrodkach rehabilitacyjna-wychowawczych (art.
7).
Organizowanie oparcia społecznego dla tych osób psychicznie chorych i upośledzonych umysłowo, które mają poważne trudności w życiu codziennym, zwłaszcza w kształtowaniu swoich stosunków z otoczeniem, w zakresie zatrudnienia oraz w sprawach bytowych (art.
B).
Jedną z form oparcia społecznego są środowiskowe domy samopomocy (art.
9).
Udzielanie bezpłatnych świadczeń zdrowotnych osobom chorym psychicznie i upośledzonym umysłowo przez publiczne zakłady psychiatrycznej opieki zdrowotnej oraz zapewnienie im w szpitalu psychiatrycznym bezpłatnych leków, artykułów sanitarnych, pomieszczeń i wyżywienia (art. IO).
‘cłem trzeciej grupy postanowień ustawy jest ochrona praw obywatelskich osób z zaburzeniami psychicznymi przez wzmocnienie przestrzegania praw określonych w obowiązujących dotychczas ustawach oraz zapewnienie praw.

obywatelskich pacjentom poddawanym przymusowemu postępowaniu.
Przesłanką ustawowej ochrony był brak kompleksowej regulacji prawnej w tym zakresie, co prowadziło do naruszania praw pacjentów i nielegalnego stosowania jTZyTlUSU.
W celu pogłębienia ochrony praw pacjentów ustawa przewiduje: powtórzenie niektórych najczęściej łamanych przepisów zawartych w ustawie o zawodzie lekarza i ustawie o zakładach opieki zdrowotnej, nLm, zasady wydawania świadectw, orzeczeń lub opinii o stanie zdrowia, a także skierowań do szpitala psychiatrycznego wyłącznie na podstawie badania przeprowadzonego osobiście przez lekarza (art.
I 1)i zasady nieograniczonego kontaktu z osobami z zewnątrz (art. l 3 kwprowadzenie niektórych nowych norm dotyczących prawnego stosunku pacjent-lekarz, które są specyficzne dla lecznictwa psychiatrycznego, m. in. szczególnej ochrony tajemnicy zawodowej, zasady najmniejszej uciążliwości (art. IZ), zezwolenia na okresowy pobyt poza szpitalem (art. l 4), niepodporządkowaniazajęć rehabilitacyjnych celom gospodarczym (art.
I 5), określenia zgody pacjenta na użytek tej ustawy pojmowanej jako swobodny wybór czy decyzja osoby z zaburzeniami psychicznymi, która niezależnie od jej stanu psychicznego jest rzeczywiście zdolna do zrozumienia w przystępny sposób przekazywanej informacji.
Koncepcja świadomej zgody (informel consen)ma podstawowe znaczenie w każdym dążeniu do zachowania indywidualnej autonomii (art. 3 pkt.
4).
W przypadku osób z zaburzeniami psychicznymi pojęcie to jest szczególnie doniosłe, gdyż w świetle art. 82 kodeksu cywilnego ważność świadczenia woli osoby z zaburzeniami psychicznymi mogłaby być poddana w wątpliwość.
Kwestionowanie zdolności do wyrażania świadomej zgody oparte jest na błędnym domniemaniu, że każda osoba z zaburzeniami psychicznymi znajduje się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyji i wyrażenie woli, co prowadzi do nieuzasadnionego ograniczenia autonomii tych osób.
Świadoma zgoda ma nie tylko znaczenie prawne, lecz powinna przyczyniać się także do poprawy opieki nad pacjentem w wyniku wymiany niezbędnych informacji, wzrostu partnerstwa, zaufania i szacunku w relacji pacjent-lekarz, oraz przez umożliwianie pacjentowi dokonywania wyboru i podejmowania decyzji, a zatem wzmocnienia jego kompetencji i umiejętności.
Świadoma zgoda ma być również jednym z warunków efektywności postępowania terapeutycznego, chociaż hipoteza ta nie została dotychczas bezspornie udowodniona.
Ocena zdolności pacjenta do wyrażania zgody i w szczególności stopnia rozumienia informacji i swobody podejmowania decyzji należy oczywiście do lekarza i dopiero w przypadku poważnych wątpliwości fakt ten odnotowuje się w dokumentacji medycznej, którą przedstawia się sędziemu wizytującemu szpital.
Logiczną konsekwencją świadomej zgody jest prawo do odmowy świadczeń zagwarantowane przez ustawę o zakładach opieki zdrowotnej.
Prawo to może być naruszone wyłącznie w stanie nagłości, w warunkach uzasadniających zastosowanie przymusu bezpośredniego bądź badania i przyjęcia do szpitala bez zgody.

Artykuł dotyczy następujących zagadnień:

  • Ustawa o Ochronie Zdrowia Psychicznego
  • jastrzębowski z : spory o model lecznictwa opieka zdrowotna w koncepcjach polskiej polityki społecznej w xix i xx wieku (do 1948 roku)
  • ustawa o ochronie zdrowia psychicznego znaczenie
  • 1952- Instrukcja Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w sprawie przyjmowania i wypisywania chorych z szpitali psychiatrycznych
  • docelowa sieć publicznych zakładów psychiatrycznej opieki zdrowotnej
  • przepisy ustawowe dzielą się na trzy grupy które można ujmowac w
  • przyjęcie dziecka do szkoły ochrony przed zdrowia psychicznego
  • przymusowe kierowanie do dps
  • ustawa o ochronie zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży

Inne tematy, które mogą cię zainteresować:

Mózg i umysł
Bywa i rak, że echo poprzedza myśli, występuje w doznaniu chorego jako pierwsze.
Nieco częściej występują urojenia pasożytniczej choroby skóry, zwykle usystematyzowane i całkowicie niepodatne na perswazję.
Często występuje negatywizm bierny.
Nos.
Osłupienie efektoryczne (anergiczne, bierne, sztywne)
Między obydwiema postaciami zespołu katatonicznego są możliwe stany przejściowe.
Zespół hebefericzny, należący do grupy psychoz schizofrenicznych,
Język
W tym podnieceniu maniakalnym zatraca się możliwość wykonania czynności powiązanych.

Chcesz dodać swoje ogłoszenie na Defipedii? Wyślij nam informacje wylistowane w sekcji Dodanie ogłoszenia.

 May 18, 2010 ·  
 Opublikowano w: Psychologia kliniczna