Zaburzenia psychiczne i samobójstwa. | Psychologia kliniczna

Zaburzenia psychiczne i samobójstwa.

Prowadzone głównie przez psychiatrów badania nad rolą zaburzeń psychicznych w kształtowaniu wskaźników samobójstw wskazują na znaczny udział osób z zaburzeniami psychicznymi (w tym z psychozami) w populacji osób odbierających sobie życie.
Badania te spotkały się z ostrą i często uzasadnioną krytyką socjologów, którzy zarzucają, że zawierają uproszczone wnioski dowodzące, iż samobójstwa są głównie uwarunkowane czynnikami psychopatologicznymi i pomijają jednocześnie społeczne i środowiskowe przyczyny decyzji o odebraniu sobie życia przez jednostkę.
Przyznając krytykom słuszność co do oceny interpretacji wyników części badań nad psychopatologicznymi uwarunkowaniami samobójstw, nie należy jednocześnie przechodzić do porządku dziennego nad ustaleniami, z których wynika, że od/, dc/y ogółu osób dokonujących skutecznego zamachu samcbujczegc wykazuje cechy poważnych zaburzeń psychicznych (psychozy i uzależnienia od alkoholu) , oraz że samzbójstwu jest przyczyną zgonu 10-15%chorych z rozpoznaniem depresji, wczesnej schizofrenii oraz uzależnienia od alkoholu.
Szczególnym problemem są tu depresje.
Stwierdzono, że przyczyną około 259 zgonów osób, u których rozpoznano depresję typu endogennego, jest skuteczny zamach samobójczy.
Samobójstwo chorego na depresję wydaje się stanowić wydarzenie, którewsposób oczywisty i zrozumiały dla znającego chorobowe przeżycia pacjenta wynika z faktu istnienia depresji.
Takie przejawy depresyjnego obrazu myślenia, jak: pesymizm, negatywna ocena przyszłości, poczucie beznadziejności, winy, przekonanie o istnieniu sytuacji bez wyjścia i niemożności uzyskania pomocy, wydają się stanowić dostateczny motyw do wyboru samobójstwa jako sposobu rozwiązania beznadziejnej sytuacji.
Takie jednostronne, wyłącznie psychologiczne, widzenie genezy samobójstw w depresjach, reprezentowane szeroko dawniej, a i dzisiaj mające zwolenników, pozostaje w jaskrawej sprzeczności z obserwacjami klinicznymi.
Każdego, kto styka się z chorymi na depresje zastanawia fakt, że aczkolwiek przeważająca większość chorych zdradza niechęć do życia, to jedynie część z nich realizuje samobójstwo.
Zdarza się, że zamach samobójczy pozostaje w sprzeczności z ujawnianymi przez chorego ocenami jego sytuacji i stwierdzanym przez lekarza małym nasileniem depresji.
Obserwuje się także chorych, którzy wypowiadają wręcz absurdalne sądy o swoim zdrowiu, sytuacji materialnej, perspektywach życiowych, a nie podejmują jednocześnie działań, które byłyby adekwatną konsekwencją tych ocen.
Przyczyny samobójstw chorych na depresje okazują się bardziej złożone, niż można sądzić na podstawie powierzchownej oceny.
W dążeniu do poznania genezy samobójstw w depresjach i określenia stopnia zagrożenia samobójstwem podjęto liczne próby opisania tych czynników, które wiążą się z dużym ryzykiem samobójstwa.

Wykazano, że następujące elementy ze spoi u depresy j n ego często wiążą się z silnie wyrażonymi tendencjami samobójczymi: wysoki, poziom”lęku, przejawiający się niepokojem psychoruchowym, podnieceniem ruchowym, idący w parze z zaburzeniami snu, niekiedy całkowitą bezsennością: poczucie beznadziejności, sytuacji bez wyjścia, niemożności uzyskania pomocy ze strony najbliższych lub personelu leczącego, przekonanie o nie uleczalności, obecności ciężkich chorób, urojenia nihilistyczne: poczucie winy, przekonanie o dopuszczeniu się ciężkich grzechów, przestępstw, dążenie do poniesienia kary: nastrój dysforyczny: dolegliwości typu bólowego i obecność przewlekłych chorób somatycznych: uporczywe zaburzenia snu.
Uogólniając powyższe obserwacje można stwierdzić, że ryzyko samobójstwa w depresji jest tym większe, im depresja jest bardziej psychotyczna, im większy jest lęk i niepokój.
Nie jest to jednak bynajmniej regułą.
U części chorych o podjęciu decyzji o samobójstwie wydaje się decydować nie stopień niepokoju i lęku, lecz głębokość poczucia winy, poczucia sytuacji bez wyjścia, beznadziejna ŚCI I OS (lDOlDlTld.
Zdarza się, na szczęście rzadko, że chory decyduje się na poszerzenie liczby osób, w stosunku do których śmierć wydaje się mu jedynym i najlepszym rozwiązaniem sytuacji.
Dotyczy to zwykle osób najbliższych, z którymi pozostaje w ścisłym związku emocjonalnym (najczęściej dzieci, niekiedy współmałżonek) .
Motywy takiego rozszerzonego samobójstwa wiążą się z dążeniem do uchronienia najbliższych przed nieszczęściem, cierpieniami i sytuacją bez wyjścia, w której w ocenie pacjenta-znaleźli się.
Motywem zabójstwa osób bliskich bywa też chęć zapobieżenia rzekomym prześladowaniom, aresztowaniu itp.
Samobójstwo raz szerzone zdarza się w ciężkich depresjach psychotycznych, rzadziej jego motywem jest bilans depresyjny.
Niektórzy chorzy skutecznie ukrywają swoje zamiary lub myśli o samobójstwie (dyssymulacja) , przekonują lekarza o poprawie zdrowia, nalegają na wypisanie lub urlopowanie ze szpitala.
Jednak znaczna część osób ujawnia swoje zamiary w różnej formie.
Niektórzy czynią to wprost-mówiąc o niechęci do życia i zamiarze popełnienia samobójstwa.
Inni ujawniają swoje zamiary poprzez podjęcie odpowiednich przygotowań, np.gromadzenie leków, zdobycie ostrego narzędzia, odpowiedniego sznura.
Do oznak wskazujących na tendencje samobójcze należą pozornie abstrakcyjne rozważania o bezsensie życia, sposobach popełnienia samobójstwa, o problematyce śmierci.
Pośrednim przejawem takich zamiarów jest niekiedy treść marzeń sennych (tematykai śmierci, egzekucji, pogrzebu) .
Informacją wskazującą na zamiary samobójcze bywa nagła wizyta chorego u lekarza (zwłaszcza, gdy unikał on dotychczas takich kontaktów) , wizyty u osżb bliskich lub zdwrnnie-nagle izolowanie się od otoczenia.
U części chorych, którzy przejawiają wysoki poziom lęku, niepokoju, zapowiedzią samobójstwa bywa nagła, poprawa”stanu klinicznego w postaci uspokojenia i niekiedy wyraźnej poprawy nastroju.
Taki, złowieszczy spokój”wiąże się często z podjęciem decyzji o samobójstwie, które w odczuciu chorego rozwiąże definitywnie jego problemy i co za tym idzie-przynosi uspokojenie.

Zauważono, że liczba samobujsrw wśród chorych na depresję jest wyraźnie większa na początku choroby i w czasie jej ustępowania.
Można przypuszczać, że zjawisko to wiąże się m in.z dobroczynnym wpływem hospitalizacji, która izolując pacjenta przynajmniej częściowo od jego codziennych problemów-daje mu większe poczucie bezpieczeństwa, zmniejsza przekonanie o beznadziejności i niemożności uzyskania pomocy, jak gdyby, zawiesza”na pewien czas decyzję o odebraniu życia.
Za prawdopodobieństwem takiej możliwości, przynajmniej w odniesieniu do części chorych na depresję, przemawiają stosunkowo niskie wskaźniki (kilkakrotnie niższe w porównaniu z danymi pozaszpitalnymi) dotyczące liczby samobójstw dokonanych w czasie pobytu w szpitalach psychiatrycznych, w porównaniu z innymi kategoriami diagnostycznymi.
Ponowna konfrontacja chorego ze środowiskiem i wszystkimi problemami życia codziennego, zwłaszcza wtedy, gdy jego nastrój jest wciąż obniżony, może być przyczyną nawrotu tendencji samobójczych.
Również duże znaczenie w tym okresie wydają się mieć przetrwałe i przewlekle utrzymujące się niezbyt nasilone zaburzenia nastroju, napędu oraz snu.
Stan taki, nazywany subdepresją, wiąże się ze znacznymi zaburzeniami adaptacji do warunków środowiskowych i nieprawidłowymi reakcjami na stres.
Narastające trudności w wykonywaniu obowiązków zawodowych, trudności materialne, konflikty w życiu rodzinnym mogą łatwo prowadzić do dekompensacji emocjonalnej i ujemnego bilansu.
Wysokie wskaźniki samobójstw na początku depresji i w czasie jej ustępowania oraz w okresie pomiędzy nawrotami chorób afektywnych wskazują, że depresja stanowi tyłku jeden z elementów decyji samobójczej.
Druga grupa czynników rzutujących na tę decyzję wynika z relacji chorego z jego otoczeniem.
Szczególne znaczenie mają: izolacja chorego w jego środowisku, osamotnienie, niemożność liczenia na pomoc innych.
Osoby dokonujące samobójstwa-ą istotnie często samotne, niedostosowane dn warunków środawiskowych, nie utrzymujące bliskich kontaktów z innymi lub pozostające z najbliższymi w kontakcie formalnym.
Jeżeli mają rodziny, z którymi zamieszkują, to częstym zjawiskiem są poważne konflikty, sytuacje kryzysowe w małżeństwie i inne.
Strata osoby bliskiej (zgon, odejście współmałżonka, dzieci) , długotrwała rozłąka okazują się być szczególnymi stresami i częste bezpośrednio poprzedzają zamach samobójczy.
Zagrożenia bytu materialnego to następna grupa czynników, które mogą wskazywać na zwiększone ryzyko samobójstwa.
Obejmują one takie sytuacje, jak: poważne i długotrwale trudności materialne, nagła strata dóbr materialnych, utrata pracy, zagrożenie pozycji zawodowej.
Pewne znaczenie w podjęciu decyzji o odebraniu sobie życia mają wzory zachowań otoczenia, zwłaszcza osób znaczących dla samobójcy.
Wypadki samobójstw wśród bliskich krewnych (rodzicćw i rodzeństwa) są zjawiskiem znacznie częstszym w grupie chorych, przyczyną zgonu których było samobójstwo.
Podobnie jak w przypadku samobójstw osób zdrowych, również wśród chorych brak celów życiowych, ideałżw, kryzys światopoglądowy mogą być czynnikami, które sprzyjają podjęciu decyzji o samobójstwie.
Głębokiej wierze natomiast wydaje się przypadać rola chroniąca przed samobójstwem.
Przewlekłe, oporne na leczenie choroby somatyczne, połączone z dolegliwościami typu bólowego, częściej stwierdzano wśród osób odbierających sobie życie.
Dotyczy to również przewlek (ych zaburzeń snu, nadużywania alkoholu i leków.

Jak wynika z przytoczonych danych, znaczenie zaburzeń psychicznych w genezie samobójstw uraz rola psychiatrii w zapobieganiu samobójstwom są znaczne.
Ważne jest tutaj zwłaszcza wczesne rozpoznawanie i prawidłowe leczenie zaburzeń emocji i nastroju występujących w przebiegu chorób afektywnych, uzależnień od alkoholu i leków, schizofrenii oraz innych zaburzeń psychicznych.
Dotyczy to również zapobiegania nawrotom tych zaburzeń.
Jak wynika z doświadczeń brytyjskich, poprawa diagnostyki ta więc i wykrywalności) oraz terapii stanów depresyjnych, jako wynik szkolenia lekarzy ogólnych, wyraźnie wpłynęła na obniżenie wskaźnika samobójstw w niektórych regionach tego kraju.
Bardzo ważna rola przypada też zapobieganiu zaburzeniom psychicznym i poprawie stanu zdrowia psychicznego populacji, co w dużej mierze wykracza poza zakres możliwości oddziaływania psychiatrii i medycyny w ogóle.
liczni autorzy zwracają uwagę na dostępność niektórych leków, zwłaszcza tych, które są używane do celów samobójczych, w tym na ilość leków udostępnionych chorym na depresję.
Zatrucia lekami przeciwdepresyjnymi uó (pierścieniowymi należą do szczególnie niebezpiecznych dla życia, dotyczy to również zatruć mieszanych-lekami przeciwdepresyjnymi i nasennymi lub anksjolitycznymi (pochodne benzodiazepiny) .
Nie ulega wątpliwości, że leki przeznaczone do leczenia chorych na depresję powinny pozostawać pod kontrolą osub trzecich.
W niektórych krajach rozwija się społeczny ruch na rzecz zapobiegania samobójstwom.
Zapoczątkował go profesor Ringel oraz skupiony wokół niego zespół psychiatrów, psychologów i socjologów z Wiednia.
Istotne znaczenie, chociaż trudne du oszacowania w liczbach, mają telefony zaufania, które są nierzadko ostatnią szansą uzyskania pomocy przez osoby, które mają zamiar popełnić samobójstwo.

Artykuł dotyczy następujących zagadnień:

  • ZABURZENIA PSYCHICZNE
  • samobójstwa chorych psychicznie
  • samobójcze zatrucie lekami
  • dyssymulacja tendencji samobójczych
  • samobójstwo pacjenta pomoc dla psychologa
  • samobójstwo psychologia kliniczna praca\
  • urojenia poczucie winy sytuacji których nie było
  • zaburzenia a proba samobojcza
  • zaburzenia psychiczne a samobójstwa
  • zaburzenia psychiczne psychoza -czy jest uleczalna calkowicie
  • zaburzenia psychiczne samobojcy
  • samobójstwa w psychologii klinicznej
  • dlaczego milionerzy popełnić samobójstwo psychologia
  • dokonujący samobójstw chorzy z depresją to często osoby samotne niedostosowane do warunków środowiskowych i nie utrzymujące bliskich kontaktów z innymi
  • jak skutecznie popełnić samobójstwo
  • motywy psychotyczne a samobójstwo
  • pacjent przejawiający tendencje samobójcze
  • pacjent tendencje samobójcze
  • pacjent z tendencjami samobójczymi
  • profesor ringel
  • psychologia kliniczna samobójstwa
  • zaburzenia psychiczne samobojstwa

Inne tematy, które mogą cię zainteresować:

Niestety, niepowodzenia w walce z uzależnieniami są również konsekwencją podejścia redukcjonistycznego.
Badanie kontrastowe układu pływowego mózgu.
Badania neuroradiologiczne.
Metody swoiste: testy psychologiczne i inwentarze osobowości.
Chodzi o kierunek społeczny, oczywiście w skrajnej postaci.
Wybrane metody psychologicznych badań diagnostycznych.
Tak więc pytaniami typowo psychologicznymi są
Psycholog kliniczny powinien
Psychiatria.
Psycholog jest też lepiej niż lekarz przygotowany do myślenia dedukcyjnego, rzadziej stosuje się czyste modele nauk przyrodniczych.

Chcesz dodać swoje ogłoszenie na Defipedii? Wyślij nam informacje wylistowane w sekcji Dodanie ogłoszenia.

 February 28, 2010 ·  
 Opublikowano w: Psychologia kliniczna